Voetbal in HongarijeVoetbalderbys

Ultras Újpest en Ferencváros gaan tekeer in Boedapest Derby

In 2024 zijn we opnieuw aanwezig bij de derby van Boedapest: Újpest tegen Ferencváros. Dit keer kunnen legers politie niet voorkomen dat ultras van Újpest het uitvak aanvallen. Tijdens de wedstrijd krijgen we een vurige cocktail van sfeeracties voorgeschoteld; in Hongarije krijgen de ultras alles het stadion in!

Reikhalzend stappen we het vliegtuig in naar Magyarország, zoals de Hongaren hun land noemen. Újpest (Lilák) tegen Ferencváros (Fradi) wordt al 119 jaar lang gespeeld en er is pure haat tussen het negende en vierde district van de stad. Újpest, het noordelijkste district, was altijd een voorstad en voegde zich pas in 1950 bij Boedapest. MTK tegen Ferencváros was van oorsprong de derby, maar die club werd ingehaald door Újpest. MTK is een joodse club en klapte bij de Tweede Wereldoorlog in elkaar. Er waren haast geen supporters meer over toen de oorlog voorbij was. MTK bouwde zichzelf weer op maar kon niet mee met de populariteit van Újpest en Ferencváros. 

Sovjet-communisme

Újpest werd tijdens de periode van het IJzeren Gordijn overgenomen door de overheid. Omdat het Sovjet-communisme regeerde kreeg Újpest een stempel van verraad, hoewel ze zelf niets aan de toenmalige overname konden doen. Ferencváros positioneerde zich als oppositieclub, terwijl Ujpest de onderdrukking vertegenwoordigde en werd bespuwd als Sovjet-infiltrant. Vanaf de jaren 90, na de val van het communisme, maakten supporters van Újpest net als de rivaal – en bijna elke club in Hongarije – de beweging richting radicaal-rechts. Geweld rondom de derby’s nam toe en vechtpartijen op straat werden een vaste prik, vooral rond de metrostations Népliget, Újpest-Központ en Városkapu.

Tegenwoordig zet de overheid honderden speciale politiekrachten in om de derby zonder buitensporig geweld te laten verlopen. Hele straten en metrostations worden urenlang afgezet om supporters heen en terug te vervoeren. Soms wordt er gekozen voor bussen, maar gaan supporters als protest op eigen houtje naar het stadion. Dat gebeurde vorig jaar bij Ferencváros. Meerdere ultras gingen op de vuist bij Népliget, waarbij Újpest hulp kreeg van Vasas FC. Zelf kwam ik na het gevecht een Fradi-ultra tegen in de Szöglet Presszó-pub. Met een bebloed gezicht kon de strompelende supporter amper overeind blijven.

Als we kijken naar de ranglijst, strijdt Újpest dit seizoen tegen degradatie. Al jaren doet Lilák niet meer mee om het kampioenschap en de laatste titel dateert uit 1998. Of degradatie een realistisch scenario is? Eigenlijk niet. Al meer dan honderd jaar maakt Újpest deel uit van het hoogste niveau en zeer recent is de club overgenomen door een miljoenenbusiness. Het staatsoliebedrijf MOL kocht Lilák van de gehate Roland Duchâtelet. Aan de ene kant een bevrijding, aan de andere kant een anticlimax. Met de overname is namelijk de laatste club toegevoegd aan de inventaris van premier Viktor Orbán en zijn partij Fidesz. Er bestaat geen club meer die onafhankelijk van de overheid aan de weg timmert, de Orbán-League is een feit. 

Zal het Szusza Ferenc Stadion van de club binnenkort het MOL Stadion heten?

Ultras & Hooligans

We spreken drie uur voor de derby af met Ujpest-supporters bij metrostation Újpest-Városkapu. Er staan al zeker honderd zwaarbewapende politiekrachten klaar, want dit is het metrostation waar de uitsupporters naartoe worden gebracht. Bij het stadion is de sfeer onder de Újpest-supporters optimistisch. ‘‘We gaan een einde maken aan de slechte reeks tegen die vieze groen-witten’’, zegt Milán, wonend in het Angyalföld-district en al zijn hele leven lang supporter van de club. Csaba, een andere supporter, schreeuwt enthousiast: ‘‘3-0 Újpest, hattrick Csoboth!’’. Over de recente overname zijn de mannen minder positief. ‘‘Er zullen met MOL-miljoenen onze kant op komen, maar nu zijn ook wij verbonden aan Fidesz en Viktor Orbán’’, zegt Milán. Enigszins beschamend wordt toegegeven door Csaba: ‘‘Zij hebben nu heel de competitie in de hand. Hoe corrupt wil je het hebben? Waarom moet de politiek zich mengen met het voetbal?’’

Op het hoofdplein worden Újpest-liedjes gescandeerd en halve liters bier gedronken, terwijl rookpotten met de kleur paars afgaan. Toch is het rustiger dan normaal, want een grote groep ultras lijkt te ontbreken. ‘‘Die zijn vast op zoek’’, zegt Milán. Als we in het stadion zijn, zien we alle Ferencváros-supporters van het uitvak wegrennen. Het vermoeden van Milán was juist, want Újpest-supporters vallen het uitvak aan. Ze zijn via het trainingsveld bij de uitsupporters gekomen en enkel een hek scheidt de ultras nog. Enkele supporters weten elkaar te raken voordat de politiemacht in kan grijpen. Later maken de hooligans van Újpest in een statement duidelijk dat Ferencváros niet kwam opdagen voor een gevecht twee dagen eerder. Dit was de revanche: ‘‘Liegen is een Fradistische eigenaardigheid, ze durven alleen met honderd agenten naar Újpest te komen.’’

 

Sfeeracties

Nadat het nationale volkslied is gezongen staan we aan het begin van een reeks aan waanzinnige sfeeracties van beide supportersgroepen. Újpest begint met een zee aan vlaggen en een spandoek waarop ‘Wat er ook gebeurt, wij zijn hier voor altijd’ staat, aangevuld met rookpotten. Ferencváros trapt af met pyro en creëert de kleuren van de Hongaarse vlag. De grootschalige pyro-festijnen en rookbombardementen creëren tijdens de wedstrijd massa’s aan rook en daarom wordt de wedstrijd liefst vier keer stilgelegd. Die van Újpest vlak na de rust is het meest indrukwekkend, de hele korte zijde gaat als een gek tekeer. Ondertussen staan de brandweermannen beneden de vakken klaar om de ladingen veilig weg te halen. In Hongarije is er echt geen enkele controle bij de fanatieke zijden.

Ferencváros staat er in Europa bekend om een van de allerbeste groepen te hebben. Bij de derby wordt dit telkens onderstreept en treden de creatieve meesterbreinen naar voren. Gedurende de wedstrijd komen er liefst acht banners tevoorschijn om de spot te drijven: ‘MOL Újpest, is afval ook rijkdom?’, ‘Nooit meer Communisme!’, ‘Met rechte rug wordt olieachtig speeksel ingezogen.’, ‘Heeft MOL voor dit betaald?’, ‘Heb je de choreo van de vorige keer?’ en ‘Yes Géza, No Party’ (de trainer van Újpest is vandaag jarig). En tenslotte bij een 0-5 voorsprong: ‘Kun je het geloven?‘ 

 

Afgang

Tegen de hoeveelheid Fradi-banners kan Lilák niet op. Wel gaat er nog een omhoog dat Ferencváros een gypsy-stijl heeft en allesbehalve antifascisme uitdraagt, terwijl ze dit juist altijd verkondigen. De score op het veld helpt dan ook niet mee. Újpest gaat eraf met 0-5 en bij elke goal van Fradi gaat er pyro de lucht in. De pijnlijke 0-6 van een seizoen eerder wordt bijna herhaalt. Csaba en Milán zijn het met elkaar eens: ‘‘Het is een afgang die de supporters niet verdienen. Geen van de spelers is het spektakel op de tribunes waard, in welk opzicht dan ook.’’

We zijn benieuwd naar volgend seizoen, als de miljoenen van MOL zijn uitgegeven om Újpest te versterken. Deze derby was er in ieder geval een om nooit te vergeten.

”Het lot van kinderen is het welzijn van de natie! Mogen alle pedofielen omkomen.” Doelend op een recent schandaal.

Stadionvoer Zsíros Kenyér

Fradisten in de hekken

DanielsenAxedal
Noord-Hollander in Wrocław (Polen) en Boedapest (Hongarije) die gek is op de Visegrád-landen. Bezoekt vurige derby's tot amateurwedstrijden in de meest rare stadions. Zoomt in op de politieke verhalen achter voetbalclubs, ultra-cultuur en gevallen grootmachten. Afgestudeerd Moreel Filosoof & Politiek Wetenschapper.

Reageren is niet mogelijk.

0 %