Het iconische Craven Cottage van Fulham
Craven Cottage staat op het lijstje van veel stadionliefhebbers en het valt volledig te begrijpen waarom. De charmes spatten van dit stadion af. Toch is een deel van het stadion nieuw, de gloednieuwe Riverside Stand. Met deze nieuwe tribune is het stadion een samensmelting van verleden en toekomst.
Oudste profclub
Fulham. In 1879 opgericht als Fulham St. Andrew’s Church Sunday School Football Club en daarmee de oudste profclub van heel Londen. Fulham is een begrip in Engeland, zonder een prijzenkast vol trofeeën. In de geschiedenis wisselde de club promoties af met degradaties. Meerdere keren is er zelfs afgedaald naar de Third Divsion. Maar altijd kwam Fulham terug. Zo bereikten de Londenaren in 1975 de FA Cup-finale met legendes als George Best en Bobby Moore. Of de verloren UEFA Cup finale in 2010, waar nipt van Atlético Madrid werd verloren. Turbulente jojo-jaren volgden vanaf 2015, maar na de Championship-titel van 2022 heerst er nu stabiliteit als middenmoter in de Premier League. Fulham is geen topclub. En dat wil het eigenlijk ook helemaal niet zijn.
De wijk Fulham wordt gezien als een chic gedeelte van West-Londen, net zoals het aangrenzende trendy Chelsea. Waar Fulham vroeger een echte arbeiderswijk was, heeft het zich dankzij verbeterde infrastructuur en naoorlogse renovaties ontwikkeld tot een gewilde, veilige en welvarende plek om te wonen. De buurt nodigt uit tot prachtige wandelingen langs groene parken, klassieke Victoriaanse huizen en natuurlijk de rivier de Theems.
River Cafe
Uren voor de wedstrijd van Fulham tegen Everton gaan we op zoek naar een eetcafé voor een goede middaglunch. We komen via een tip terecht in Rivet Cafe, een drukke, intieme en gezellige tent. Het knauwerige Engels van Londen valt lastig te verstaan maar de eigenaar schrijft onze bestelling moeiteloos en onleesbaar op briefjes die hij aan de keuken geeft. We krijgen volle borden met toast, ei, champignons, worst, bonen in tomatensaus en koppen koffie voorgeschoteld.
Typisch Engels staat het eetcafé vol met lange tafels en schuiven vreemden bij elkaar aan om een praatje te maken. Zo ook Lou, een Fulham-supporter in de zestig die met worst op toast en een grote bak koffie bij ons komt zitten. Er volgt een onwijs leuk gesprek over van alles en nog wat: de kleinheid van Fulham als club, de wijk zelf, de Engelse politiek, Brexit, Oranje, Cruijff, de Engelse voetbalbeleving, de Eredivisie, jaren in de Championship, zijn seizoenskaart, zijn plek in het stadion, de charmes van Craven Cottage en meer.
Lou blijft vooral benadrukken dat Fulham een kleine club is. De supporters willen geen Europees voetbal, want dat kan de club eigenlijk niet aan. ‘’Laat Fulham in de middenmoot eindigen en we hebben een fantastisch Premier League-seizoen’’, zegt Lou als we hem een hand geven en op weg naar het stadion gaan.
Craven Cottage
Langs de Theems lopen we door het Bishop’s Park. Het park bloeit en kleurt groen, maar ook de zwart en wit als we samen met honderden Fulham-supporters naar het stadion lopen. Steeds dichtbij zien we de beroemde contouren van Craven Cottage en de oudste tribune van het hele Engelse profvoetbal. Het stadion stamt uit 1896 en ligt aan Stevenage Road. De Johnny Haynes Stand is gebouwd in 1905. In 2005 kreeg de tribune deze nieuwe naam, na het overlijden van de Fulham-legende Johnny Hayes. De tribune is van de buitenkant direct herkenbaar door het karakteristieke gevelontwerp, maar ook de zuilen en sierlijke details. Na meer dan een eeuw wordt deze tribune nog altijd beschouwd als een van de mooiste voorbeelden van de klassieke voetbalarchitectuur in Engeland.
Aan de ene kant grenst het stadion aan een typisch Engelse woonwijk zoals stadionliefhebbers dat zo graag zien, de andere kant is pal aan de Theems. In een langzaam tempo struinen we langs de Johnny Hayes Stand en zien piepkleine ingangen waar supporters met een kaartje zich door heen wringen om binnen te komen. Een komisch en aandoenlijk beeld. Daarnaast staat een lange rij voor de fanshop waar nog geen dertig man in kan: welkom in de Premier League, de grootste competitie ter wereld. Ook mooi, een ticket ophaalpunt voor de supporters van Everton. Die lopen hier ook buiten, want dat is heel normaal in het Engelse voetbal.
Riverside Stand
Na onze eigen kleine ingang te hebben gevonden, komen we terecht op een klein supportersplein in de hoek van het stadion. Er worden pints en pies verkocht. Langs de Hammersmith End tribune stuitten we op de Theems. Supporters staan hier opgepropt van de zon en het prachtige uitzicht te genieten. Het is een mooie dag in Londen voor een pot voetbal.
Onze zijde is de Riverside Stand en vandaag is de opening van deze fonkelnieuwe tribune. De renovatie heeft jarenlang geduurd en tientallen miljoenen gekost maar dan heb je ook wat. Het onderste gedeelte is laag en wordt al snel opgebroken door de bovenste laag die uitgerekt de hoogte in gaat. Onder de tribune zijn er veel drink- en eetmogelijkheden, met een uitloop gedeelte naar de Theems. Vanaf de andere kant van de rivier lijken er allerlei luxe appartementen in de tribune te zitten. Het blijkt dat er van alles in zit: fitnessruimtes, conferentiezalen, dakterrassen, barretjes, restaurants, een spa en zelfs een rooftop-zwembad. De Amerikaanse eigenaar wilde de meest luxe en innovatieve voetbaltribune bouwen, dat lijkt gelukt te zijn. Dit is alleen wel een immens contrast met de overkant.
Na een paar pints in de zon snellen we opgewonden naar de trappen van de Riverside Stand. Vanaf de hoge plekken hebben we een fantastisch uitzicht op heel Craven Cottage. Direct valt natuurlijk het Craven Cottage Pavillion op, het iconische huisje met zijn landelijke Engelse uitstraling in de hoek van het stadion. Dit is het hart en ziel van de club waar de clubleiding jarenlang bij elkaar kwam en het geldt als een historisch symbool van The Cottages. Achter de Johnny Hayes Stand zien we de skyline van Londen. De hoogbouw rond het centrum torent boven alle dakpannen huizen uit. Je zou hier een hele middag kunnen zitten, kijkend naar al het moois om je heen.
Fulham – Everton
Het seizoen 2024/25 van de Premier League loopt ten einde en zowel Fulham als Everton spelen nergens meer om. Fulham heeft theoretisch gezien nog wel een kansje op Europees voetbal, maar die is miniem. De meest fanatieke supporters van Fulham is een groep die zich verzamelt op Hammersmith End. Zij staan en zingen soms een lied, maar daar is alles wel mee gezegd. Hier is geen heksenketel. Dat past niet bij Fulham.
Klokslag vier uur ‘s middags trapt Fulham af in een vrijwel uitverkocht Craven Cottage. Everton is met een vol uitvak naar Londen gekomen en laat zich direct luid horen. Het niveau van de Premier League tikt een verbazingwekkend hoog niveau aan. Tempo, passing, schoten, kracht. Dit heeft alles wat je van spectaculair veldspel wil zien. Fulham maakt knap het eerste doelpunt via spits Raúl Jiménez. De Evertonians blijven echter gevaarlijk voor het doel opduiken en komen vlak voor rust via Vitali Mykolenko op gelijke hoogte. In de tweede helft krijgen we een sterker Everton te zien en loopt het uit op 1-3 via Michael Keane en Beto. Zelfs een veteraan als Ashley Young (en later Seamus Coleman) blijft tot het einde doorstomen. Everton sleept de drie punten binnen.
De supporters van Fulham applaudisseren voor de getoonde inzet en gaan terug de wijk en het park in. Teruglopend door het Bishop’s Park komen we terecht in The Golden Lion, een supporterscafe waar je alleen met een wedstrijdticket binnenkomt. We praten na over de heerlijke middag. De wijk Fulham, het unieke stadion en contrast tussen de tribunes, de sfeer en natuurlijk die goede, oude Lou. Het is een prima seizoen voor Lou geworden, want Fulham loopt definitief Europees voetbal mis en eindigt in de middenmoot van de Premier League.
