Voetbal in EngelandVoetbalderbys

De Merseyside derby – twee kleuren, één stad

Clubliefde. Als één ding sterker is dan familiebanden, echt goede buren en de band tussen collega’s dan is het wel clubliefde. Die zit vaak zo diep bij supporters en gaat vaak zo ver terug in de tijd dat de rest even vergeten wordt. Clubliefde die nog eens in het kwadraat gaat als een stadsderby op het programma staat. Een wedstrijd die de stad in twee kampen verdeelt. We beginnen deze artikelreeks, hoe kan het ook anders, in Liverpool, één van de mooiste voetbalsteden van de wereld.

In deze nieuwe serie ‘twee kleuren, één stad’ nemen wij de mooiste stadsderby’s onder de loep. We hebben al veel mooie verhalen geschreven over derby’s, maar wat opvalt is dat met name de derby’s binnen één dorp of stad nog een extra lading kennen. Wie neemt de stad over en wie moet in ieder geval een aantal maanden het onderspit delven? Meer dan de moeite waard om hier in een reeks van artikelen uitgebreid aandacht te schenken.

Liverpool, rauw en grijs maar ook een stad die voetbal ademt. Stad van de Beatles en van de Mersey, de rivier die dwars door de stad loopt. En tegelijkertijd ook naamgever van één van de grootste derby’s ter wereld, de ‘Merseyside derby’: Liverpool tegen Everton. Rood tegen blauw, twee kleuren één stad.

Merseyside derbyFriendly derby Liverpool Liverpool FC Everton FC

Liverpool, de stad van de friendly derby waar rivalen broederlijk naast elkaar wonen

De 243ste derby

Zaterdag 21 oktober 2023 gaat de boeken in als de 243ste derby alweer tussen rood en blauw. De wedstrijd is, zoals dat wel vaker het geval is bij een derby, verre van goed en het is vooral de spanning en sfeer op Anfield die veel goedmaakt. Liverpool heeft het betere van het spel, Everton beperkt zich tot gevaarlijke counters. Uiteindelijk weet Everton, dat een groot deel van de wedstrijd met 10 man speelt vanwege een rode kaart, geen stand te houden.

De Merseyside derby op Anfield die, door twee doelpunten van Mohammed Salah, met 2-0 een prooi wordt voor Liverpool FC. Nog één overwinning zijn ‘The Reds’ verwijderd van de magische grens van 100 derby overwinningen.

Merseyside derby Friendly derby Liverpool Liverpool FC Everton FC Merseyside derby Friendly derby Liverpool Liverpool FC Everton FC

Friendly derby

De stadsderby tussen Liverpool FC en Everton kent niet alleen de bijnaam Merseyside derby, maar staat ook bekend als de ‘Friendly derby’. Geen (misplaatste) geloofsstrijd of een strijd tussen wijken, maar gezonde rivaliteit binnen families, in straten en binnen bedrijven. Fanatiek en luid juichend voor het eigen team. Plaagstoten en prikkelende ‘chants’ over de ander, maar wel met respect. Fans gaan gezamenlijk naar het stadion en zitten bij elkaar op de tribune. Voetbal zoals voetbal bedoeld is.

Merseyside derbyFriendly derby Liverpool Liverpool FC Everton FC

Foto: Pro Shots / Action Images

Drama in Sheffield

De vriendschap tussen Liverpool en Everton ontstaat niet zomaar. Bijna zoals het hoort zijn de twee clubs jarenlang echte rivalen. Niet alleen op het veld maar vooral ook buiten de stadions. Dat dit tot regelmatige confrontaties komt tussen beide supportersgroepen is een niet meer dan logisch gevolg. Dat verandert compleet na 15 april 1989 en niet de stad Liverpool maar Sheffield is de reden dat vanaf die dag alles anders is. De wereld in Liverpool ziet er voor altijd anders uit.

Op 15 april 1989 spelen Nottingham Forest en Liverpool hun wedstrijd om een plek in de FA Cup finale. Hillsborough, de thuishaven van Sheffield Wednesday, is de plek waar de titanenstrijd plaatsvindt. Nog voor de wedstrijd ontstaat door paniek een stormloop van Liverpool supporters op het veld, waarbij uiteindelijk 97 supporters van de Engelse voetbalclub om het leven komen.

Al snel worden onderzoeken gestart en neemt sensatie tabbloid The Sun actief stelling in. De schuld ligt niet bij de stadionorganisatie en niet bij de (lokale) overheid. Supporters van Liverpool krijgen de volledige schuld toegewezen. Tot op de dag van vandaag wordt hard gestreden en geprocedeerd tegen deze aantijgingen. Niet alleen vanuit het rode kamp, ook Everton schaart zich massaal achter de stadsgenoot. Wij tegen de rest.

De wedstrijd zelf wordt al na zes minuten gestaakt en een maand later in het geheel overgespeeld, ditmaal op Old Trafford. In Manchester (het huis van de echte aartsrivaal van Liverpool) verslaan de ‘Reds’ alsnog Nottingham Forest en wacht de finale op Wembley.

Bijzondere finale

Wie niet gelooft in toeval zal begrijpen dat het niet anders kan dan dat stadgenoot Everton dat jaar de tegenstander is in de finale. Juist op het moment dat beide clubs gebroederlijk naast en achter elkaar komen te staan, spelen zij samen de finale van het grootste bekertoernooi ter wereld. De Liverpudlians dienen gezamenlijk een verzoek in bij de Engelse voetbalbond om voor één keer een uitzondering te maken en de finale in eigen stad te spelen. Daar gaat de voetbalbond niet in mee en de finale wordt gewoon op Wembley gespeeld.

WembleyLiverpool Liverpool FC Everton FC Merseyside derby

Wembley Stadium in de voorbereiding op de jaarlijkse FA Cup finale

Londen wordt voor één dag overgenomen door een rode en blauwe armada uit Liverpool en na een spannende finale inclusief verlenging wint Liverpool FC (3-2). Een cup die wordt opgedragen aan de op dat moment 95 overleden supporters en vele gewonden (van wie er in 1993 en 2021 nog twee sterven).

FA CupMerseyside derby Friendly derby Liverpool Liverpool FC Everton FC

Tijdens de rondleiding in Wembley stadium krijgt iedereen de kans om het zilverwerk van het grootste bekertoernooi ter wereld vast te houden

Hillsbourough Memorial

Het ‘Hillsborough disaster’, wat al snel de officiële benaming wordt van deze ramp, heeft diepe indruk gemaakt bij clubs en in de stad. Tegen de gevel van Anfield is een memorial gebouwd met daarop de namen van alle slachtoffers en wordt dit drama iedere thuiswedstrijd herdacht. Geheel volgens traditie legt de tegenstander van die dag voorafgaand aan de wedstrijd ook een krans bij het monument. Of het nu een competitiewedstrijd of een Europese wedstrijd is.

Merseyside derbyFriendly derby Liverpool Liverpool FC Everton FC

Iedere thuiswedstrijd van Liverpool FC leggen supporters bloemen bij het Hillsborough Memorial ter nagedachtenis aan de ’97’

Daarnaast wordt tot 2016 jaarlijks een herdenking gehouden en uitgebreid stilgestaan bij deze ramp. Ook vertegenwoordigers van stadgenoot Everton sluiten daarbij aan, houden speeches, nemen hard stelling in tegen de overheid en spreken hun steun uit aan hun stadgenoten.

Gezamenlijke vijand

Die saamhorigheid gaat echter nog veel breder. Niet op het veld maar juist buiten de krijtlijnen hebben beide clubs nog een gezamenlijke vijand. Zowel Liverpool FC als Everton FC hebben de Engelse tabbloid krant The Sun al jaren in de ban gedaan. In de stad Liverpool moet je dan ook heel goed zoeken naar een exemplaar van deze krant en ga je die zeker niet in de reguliere kiosken vinden.

Voor Liverpool FC gaat de ban zelfs al terug naar 1989. In het eerder genoemde Hillsborough drama is het The Sun dat al snel een vernietigend artikel schrijft over de chaos die door Liverpool supporters veroorzaakt zou zijn. De schuld voor het drama wordt geheel toegeschreven aan de fans. De meest verschrikkelijke leugens over onder andere berovingen van doden en gewonden en geweld tegen de hulpverleners worden zonder enige vorm van hoor en wederhoor voor waarheid aangenomen door de tabbloid. Vanaf dat moment is de vete ontstaan tussen ‘The Reds’ en de krant.

Ook hierin vinden de twee clubs elkaar en is het Everton dat zich volledig achter de stadgenoot schaart. Voor Everton is de maat pas echt vol met The Sun wanneer de krant een misplaatste column schrijft waarin Everton speler Ross Barkley wordt vergeleken met een gorilla. Vanaf dat moment is The Sun niet langer welkom in Goodison Park en het trainingscomplex van ‘The Toffees’.

Merseyside derbyFriendly derby Liverpool Liverpool FC Everton FC

Op meerdere plekken in de stad Liverpool is duidelijk zichtbaar hoe men over The Sun denkt

De mooiste bijnaam

In de strijd om bekers en titels is die ruim in het voordeel van Liverpool FC en heeft Everton slechts een bescheiden prijzenkast. In de strijd om de mooiste bijnaam is het echter totaal tegenovergesteld. De blauwen uit Liverpool winnen deze strijd afgetekend.

Waar Liverpool FC niet verder komt dan het weinig originele ‘The Reds’ is dat voor Everton wel anders. ‘The Evertonians’ is nog niet zo spectaculair, de bijnaam waaronder de blauwhemden wereldwijd bekendheid verwerven is dat echter wel. ‘The Toffees’ is zonder meer de mooiste bijnaam van de twee clubs uit Liverpool. En misschien wel van heel Engeland.

Merseyside derbyFriendly derby Liverpool Liverpool FC Everton FC

Foto: Pro Shots / Action Images

Mother Nobblet’s

De bijnaam ‘The Toffees’ is uiteindelijk terug te voeren op een snoepwinkeltje. Mother Nobblet’s, het snoepwinkeltje dat toffees verkocht, is de grondlegger van deze gave bijnaam. Het werd een traditie onder Everton supporters die voor en na de wedstrijd verzamelden bij dit winkeltje. Om elkaar te ontmoeten maar ook om Everton mints en toffees te halen. En zo werden de Everton supporters gelinkt aan het zoete snoepgoed en kregen zij de bijnaam ‘The Toffees’.

Overigens is het niet geheel toevallig dat juist dit snoepwinkeltje werd gekozen door de Everton supporters, want Mother Nobblet’s stond recht tegenover de ‘Lock-up’. En die laatste is het torentje dat tot op de dag van vandaag nog terug te zien is in het logo van Everton. Zo is de cirkel weer rond.

Merseyside derbyFriendly derby Liverpool Liverpool FC Everton FC

The Lock-up, het wereldberoemde torentje in het logo van Everton FC

Fans wereldwijd

Liverpool en Everton hebben fanclubs over de hele wereld en behoren tot de populairste voetbalclubs wereldwijd. In totaal heeft Liverpool FC meer dan 300 fanclubs en ook Everton wordt vanuit meer dan 125 geregistreerde fansites gesteund. Deze clubs kennen exotische namen als Mauritius Supporters Club, Western Australian Football Club en Bermuda Supporters Club (Liverpool) en Warrington & Vauxhall Workers, Utah Toffees en Indoevertonian (Everton). En allemaal met één gemene deler, de liefde voor of rood of blauw.

Ook in Nederland kan je als fan van één van beide clubs je aansluiten bij een officieel geregistreerde supportersclub. In Nederland zijn Everton supporters verenigd in een ‘official affiliated branch’, Everton The Netherlands.

Liverpool supporters hebben in Nederland diverse clubs opgericht, maar ook een officieel geregistreerde fanclub. Beide supportersclubs organiseren regelmatig evenementen om wedstrijden van hun club te kijken en maken reizen naar de Noord Engelse havenstad. Daarnaast betekent lidmaatschap niet alleen kleur bekennen, maar ook toegang tot officiële fan-events waar ook prominenten van de clubs regelmatig op komen draven. Want Liverpool en Everton nemen de ‘branches’ zeer serieus.

Zo serieus zelfs dat beide clubs jaarlijks op een wereldtournee en wedstrijden spelen tegen lokale voetbalclubs. Duizenden fans komen op deze wedstrijden af en dit draagt niet alleen bij aan de populariteit maar ook aan de portemonnee van de clubs.

The Kop

Het fanatieke deel van de Liverpool aanhang zit al jaren achter het doel op ‘The Kop’. Dit deel van de tribune heeft officieel zitplekken maar het karakter van een ouderwetse staantribune. Supporters staan de hele wedstrijd en zorgen voor een unieke sfeer. Kan je naar Liverpool en je hebt de keuze, dan zijn kaarten op ‘The Kop’ een absolute favoriet. Niet goedkoop, maar absoluut de moeite waard.

Sfeervol Goodison Park

Goodison Park behoort tot de meest sfeervolle stadions in Engeland. Een echt typisch Engels stadion met de tribunes dicht op het veld. Everton kent geen harde kern of de zogeheten sfeervakken, het mooiste aan Goodison Park is dat het hele stadion mee doet. Dat maakt dat de sfeer, zelfs bij tegenvallende resultaten, uitstekend is. Laat je daarin vooral ook meenemen in het ritme van ‘The Toffees’’ met alle gebruiken die bij een wedstrijddag horen. En geniet vooral van Goodison Park nu het nog kan, zie ook verderop in dit artikel.

Merseyside derby Friendly derby Liverpool Liverpool FC Everton FC

Foto: Pro Shots / Action Images

Merseyside derbyFriendly derby Liverpool Liverpool FC Everton FC

Foto: Pro Shots / Action Images

Niet altijd vriendelijk

De derby tussen rood en blauw heeft de bijnaam ‘Friendly derby’ maar dat is vooral buiten het veld het geval. Op het veld wil het er nogal verhit aan toegaan en is regelmatig sprake van opstootjes en rode kaarten. De Merseyside derby is dan ook de derby waar gemiddeld de meeste rode kaarten worden gegeven.

Dat beide supportersscharen zo vriendschappelijk met elkaar omgaan wil ook niet zeggen dat er niets gebeurt. Zo stond in 2021 nog een supporter van Everton voor de rechter omdat hij rondom de derby in een vechtpartij beland was en een stoel naar zijn rivaal had gegooid. Het is weer eens wat anders dan vuurwerk of een bierbeker. Dat zijn wel de excessen en buiten de soms onvriendelijke strijd op het veld gaat het daar buiten prima.

Bier

Ondanks de ‘Friendly derby’ en het gezamenlijk wedstrijdbezoek, hebben beide clubs hun eigen favoriete pubs om in te drinken voor de wedstrijd. Deze pubs zijn al van mijlenver te herkennen. Blauwe deuren, kozijnen en gevels maken duidelijk dat dit een pub is voor ‘The Toffees’. De felrode aankleding verraadt direct dat dit een pub is waar ‘The Reds’ graag samenkomen.

Merseyside derby Friendly derby Liverpool Liverpool FC Everton FC

Poll

Om tot een objectieve keuze te komen hebben ‘The Toffees’ in 2017 zelfs een officiële poll gehouden onder de fans wat hun favoriete pub is.

De grote winnaar en daarmee favoriete locatie van de blauwen is Winslow Hotel, The people pub. Op een steenworp afstand is dit de ideale start van een wedstrijddag. Alles in deze pub ademt voetbal en er is maar één kleur te vinden, blauw. Met schilderijen en shirts aan de muur ademt alles voetbal en Everton.

Jamie Webster

Ook voor ‘The Reds’ geldt dat de favoriete pubs zich tegen het stadion aan bevinden. Onder de Kop, het gedeelte van de fanatieke aanhang, is een grote bar waar het al vroeg voor de wedstrijd druk is. Maar de meeste Liverpool supporters kiezen toch voor één van de pubs rond het stadion. Op wedstrijddagen puilen deze pubs uit en verzorgen ‘Jamie Webster’ look-a-likes met de gitaar voor het nodige vermaak. Liverpool FC staat bekend om haar unieke en originele liedjes en die worden onder het genot van een pint luidkeels meegezongen. Sfeer gegarandeerd.

Scouse

Beide clubs hebben opvallend veel gemeen en één daarvan is het ‘Scouse’. Men neme een blender en gooi daar achtereenvolgens Engels, Fries, Schots dialect, Noord Limburgs en een vleugje Iers in en hussel flink. Het onverstaanbare taaltje wat daaruit komt, dat noemen ze vervolgens ‘Scouse’. Fascinerend om te horen, maar je verstaat er uiteindelijk helemaal niks van. Maar voor de locals is dat geen enkele belemmering.

John Houlding

Wat misschien wel het belangrijkste is dat beide clubs gemeen hebben dan is dat wel ‘founding father’ John Houlding. Deze Engelse zakenman is in 1878 één van de oprichters van Everton FC. Na een aantal jaren ontstaat er ruzie met de overige bestuursleden en besluit Houlding de club te verlaten. Houlding is echter nog niet klaar in het voetbal en besluit in 1892 een hele nieuwe voetbalclub op te richten in de stad. Die nieuwe club wordt Liverpool FC.

Anfield

De scheiding tussen Everton FC en Houlding heeft uiteindelijk ook grote gevolgen voor de voetbalcultuur in de stad en is de bakermat voor de beide stadions. Houlding is een slimme zakenman en weet net voor de breuk als alles nog goed gaat de grond aan Anfield Road, waar op dat moment Everton haar wedstrijden speelt, te kopen.

Na de breuk met Everton blijft Houlding eigenaar van de grond en het stadion erop en moet Everton uitwijken naar een andere locatie. Vanaf dat moment wordt Liverpool FC de vaste bespeler van Anfield. Een stadion dat wereldwijd bekend is en, zeker in de grote (Europese) wedstrijden een fenomenale sfeer kent. Na uitbreiding van het stadion kunnen ruim 61.000 toeschouwers hun favoriete FC op Anfield bewonderen.

Merseyside derby Friendly derby Liverpool Liverpool FC Everton FC Merseyside derby Friendly derby Liverpool Liverpool FC Everton FC

Goodison Park

‘The Toffees’ moeten noodgedwongen uitwijken naar een nieuw terrein en bouwen een nieuw stadion in Goodison Park. Tot op de dag van vandaag spelen de blauwen hun thuiswedstrijden in dit historische en echt Engelse stadion met een capaciteit van circa 40.000. Helaas gaat het de laatste jaren sportief een stuk minder succesvol. Maar de grootste tegenvaller zit wel in het feit dat ook Everton mee gaat in de vernieuwing en in 2024 het fantastische sfeervolle Goodison Park ingeruild gaat worden voor een nieuw multifunctioneel stadion aan de Mersey.

Ligging

Met het nieuwe stadion van Everton aan de Mersey komt ook een einde aan de historische ligging van beide stadions vlak naast elkaar. In de televisie uitzendingen van de derby is er ook altijd wel minimaal één luchtbeeld met daarin beide stadions zichtbaar. Op loopafstand van elkaar, slechts een kilometer gescheiden van elkaar.

Merseyside derby Friendly derby Liverpool Liverpool FC Everton FC

The Old Firm

We blijven nog even op het eiland voor ons volgende artikel in deze reeks. We gaan nog een klein stukje noordelijker en de landsgrenzen met Schotland over. Hier nemen we de stadsderby van Glasgow, de enige echte Old Firm, en de supporterscultuur van beide clubs onder de loep. Een verhaal over geloof, over hoop en over liefde. Mis het niet.

Willem Schuitemaker
Van de krochten in het amateurvoetbal tot het betaald voetbal (als assistent scheidsrechter) en net zo snel weer terug, mijn sportcarrière in een vogelvlucht. Mijn hart gaat sneller kloppen van het schrijven over Engels voetbal en de magie van Liverpool en Engelse stadions in het bijzonder. Daarnaast heb ik een gezonde interesse in de (financiële) achtergronden van de grootste clubs en competities. Doe ik daar graag onderzoek naar om vervolgens een mooi artikel over te schrijven.

    Reageren is niet mogelijk.

    0 %