Glück auf Wattenscheid

Van alle clubs in het Ruhrgebied die zich het predikaat ‘mijnwerkersclub’ hebben toegeëigend, maakt SG Wattenscheid 09 misschien nog wel de meeste aanspraak op deze titel. Het fraaie Lohrheidestadion van de Traditionsverein uit Bochum ligt in de schaduw van de enorme schachttoren van kolenmijn Holland. Panenka Magazine nam een kijkje en werd op slag verliefd.

Foto’s: Peter van der Wijst en SG Wattenscheid 09

Begin jaren negentig nog speelde SG Wattenscheid 09 vier jaar op rij in de Bundesliga. Inmiddels vecht de club voor lijfsbehoud in de Regionalliga West. Onder de noemer Abgestürzt startte voetbaltijdschrift Der Kicker onlangs een achtdelige serie over clubs die hun sporen in het Duitse voetbal hebben verdiend, maar ergens de juiste afslag hebben gemist. SG Wattenscheid 09 was een van deze acht clubs.

Zeit, dass sich was dreht, vindt iedereen bij de Traditionsverein uit Bochum. En die omwenteling moet precies vandaag plaatsvinden. De zwart-witten spelen tegen TV Herkenrath 09, dat laatste staat. Winst is noodzakelijk om uit de degradatiezone te komen. Je zou denken dat iedereen bloednerveus is, maar dat valt mee. Het is een heerlijke lentedag en niemand maakt zich daarom al te druk.

Ik praat op de parkeerplaats van het stadion met twee supporters, als persmedewerker Christian Riehm komt aangescheurd. ‘Ben jij een groundhopper?’ vraagt hij als uit zijn auto is gestapt. ‘Ik pik ze er zo uit’. Als ik in mijn steenkolenduits meld dat ik van Panenka Magazine ben, straalt hij. Het blad kent hij (!) en alle aandacht voor zijn club is welkom.

Geburtstagskuchen

Christian wil me graag een rondleiding geven. Maar eerst moet hij een taart naar het clubhuis brengen. Trainer Farat Toku is vandaag jarig, vandaar. Ik praat verder met de twee supporters: Alois Jansen en Uwe Schipanski, die tevens steward is. ‘Ja, de goede tijden zijn voorbij,’ beamen ze. ‘En gezien de financiële situatie komen die ongetwijfeld ook niet meer terug. Maar Wattenscheid zit in ons hart. We zijn met deze club opgegroeid en kunnen niet anders dan supporter zijn.’

Alois: ‘Ik ben nu 68 jaar. Tot voor kort moest ik op zaterdagmiddag werken. Ik ben vrachtwagenchauffeur. Ik miste dus bijna altijd de wedstrijd. Daar baalde ik vreselijk van. Nu ik met pensioen ben, kan ik gelukkig wel komen.’ Hij wijst op een vrachtwagen op het parkeerterrein. ‘Daar ben ik vandaag mee gekomen. Soms word ik nog gevraagd voor een ritje. Prima zeg ik dan, maar op zaterdag tussen twee uur en kwart voor vier staat de vrachtwagen stil. Dan ben ik bij Wattenscheid.’

Na een bezoek aan de fanshop (in een bloedhete container) vind ik Christian Riehm weer. Hij wil me een rondleiding geven door het stadion. Graag, want het Lohrheidestadion is een plaatje. De ligging, de tribunes, de sintelbaan en de stadionlampen; alles klopt. Vanwege het verleden in de Bundesliga kan het stadion 16.000 mensen herbergen.

Wattenscheider Bratwurst

Dat aantal wordt allang niet meer gehaald. Tegenwoordig is de club al blij met 750 bezoekers. De hoofdtribune is dan ook altijd gesloten. De andere tribune aan de lange zijde en de staantribune ernaast zijn wel open. Iedereen klit hier bij elkaar. Ondanks het feit dat het niet druk is (ook vandaag niet), wordt het op deze manier wel al snel gezellig, vooral omdat precies op deze hoek de catering aanwezig is. En die doet op deze zonnige dag goede zaken.

Vooral de Bratwurst is populair. En dat is niet voor niets. De Stadionwurst van Wattenscheid is al meerdere keren uitgeroepen tot beste van Duitsland. De lekkernij wordt gemaakt door Thiers Fleisch- und Wurstwaren uit Wattenscheid. Met een reclamebord maakt het familiebedrijf vol trots melding van de onderscheiding. Christian: ‘Heb je er al een op? Wel doen hoor. Je mag niet weg hier voordat je zo’n worst heb gegeten.’ Ik beloof het.

We praten verder over de structureel lage opkomst bij thuiswedstrijden. ‘We onderzoeken of het mogelijk is voortaan op zondag te spelen. Nu zijn de wedstrijden op zaterdag, wanneer hier in het Ruhrgebied ook alle grote clubs spelen. Mensen zitten daar op de tribune of thuis voor de buis. Misschien dat we meer mensen trekken als we spelen op een andere dag.’

We lopen door de spelerstunnel. Christian wijst op de grauwe grijze muren. ‘Hoe mooi zou het zijn als we dit op kunnen knappen. Ken je de spelerstunnel van Schalke 04? Daar is een mijnschacht van gemaakt. Niet dat we hetzelfde moeten doen, maar zo’n symbool past hier ook. Alleen mag het niks kosten, want geld hebben we niet.’

Crowdfunding

Niet alleen gaat het op sportief gebied niet best met Wattenscheid, maar ook op financieel gebied is het alle hens aan dek. Er was eind vorig jaar een crowdfundingsactie nodig om het voortbestaan van de club te garanderen. Het streefbedrag van 350.000 euro werd gehaald, met dank aan tal van ludieke acties. Zo kon er geld worden geboden om voor één keer stadionspeaker te zijn. Toevallig vandaag leest de winnaar de opstellingen voor. Het seizoen kan dus worden afgemaakt, maar de toekomst blijft onzeker.

‘We moeten creatief zijn’, zegt Christian. ‘Onlangs ging de droger kapot. Geld voor een nieuwe is er niet. Via een oproep op Facebook heb ik gevraagd of iemand er nog een over heeft. Ik heb er geen reacties op gekregen. Daarom rijd ik straks even naar mijn moeder. Zij heeft er nog eentje. Zo lossen we de problemen hier op.’

In de tweede helft moet Christian aan het werk. Ik neem plaats op een heuvel naast de hoofdtribune, met uitzicht op de schachttoren van kolenmijn Holland. De zon schijnt, het is heerlijk toeven hier. Een aantal gezinnen zit naast me in het gras te picknicken.

‘Wattenscheid is een echte familieclub. Iedereen schudt elkaar de hand hier. Dat zal bij Schalke of Dortmund niet snel gebeuren’, zegt de 29-jarige Martin Krychowiak. Als kind zag hij in 1996 in de eerste ronde van de DFB-Pokal Wattenscheid in eigen huis na verlenging met 4-3 winnen van Borussia Dortmund, dat later dat seizoen de Champions League won. ‘Ik ben toen fan voor het leven geworden.’

Op de vraag waar hij nog van droomt, heeft hij snel een antwoord. ‘Een terugkeer van de derby tegen Bochum. Dat is onze grote rivaal. In de eerste helft van de jaren negentig speelden we samen in de Bundesliga. Dat waren nog eens tijden. Inmiddels hebben we al jaren niet meer tegen elkaar gespeeld. Wel tegen Bochum II. Ging er ook heet aan toe.’

De rivaliteit met de buurman is nog steeds groot. Zo weigeren veel supporters van Wattenscheid Moritz Fiege Pils te drinken. Dat bier wordt immers gebrouwen in Bochum.

Groundhoppersvak

Gezien de relaxte en gezellige sfeer op de tribune (overal om je heen hoor je de bekende mijnwerkersgroet Glück auf) zou ik bijna vergeten dat het vandaag om een cruciaal duel gaat. Gelukkig voor iedereen met een zwart-wit hart trekt Wattenscheid aan het langste eind. De club wint met 3-1 van TV Herkenrath 09 en verlaat door de overwinning de degradatiezone.

Na afloop tref ik Christian nog even. Hij is dolblij. ‘Ik heb het gevoel dat we de organisatie hier eindelijk op orde hebben, met de juiste mensen op de juiste plek. Het zou doodzonde zijn als we juist nu degraderen naar de Oberliga. Maar na de overwinning vandaag heb ik er alle vertrouwen in dat we het redden.’

Hij wil tot slot nog een plannetje met me delen. ‘Wattenscheid is populair bij groundhoppers merken we. We krijgen bezoekers uit heel Europa. Ik loop al enige tijd met het idee rond om in het stadion een speciaal vak te maken voor groundhoppers. Op deze manier kunnen ze elkaar ontmoeten en ervaringen uitwisselen. Wat denk jij, zou mooi zijn toch?’