In de nacht van woensdag op donderdag zijn op meerdere plekken in Enschede spandoeken opgehangen tegen Ferencváros, donderdagavond de tegenstander van FC Twente in de tweede voorronde van de Europa League. De doeken hingen onder meer bij De Grolsch Veste, op een viaduct, aan het Stationsplein en rond parkeerterreinen.
Op de witte doeken stonden Hongaarse teksten als “groene ratten” en “sterf, Fradi”, meldt De Twentsche Courant Tubantia. Fradi is de gangbare bijnaam van Ferencváros. Bij de ingang voor de bezoekende supporters hing een doek waarvan de tekst zich vrij laat vertalen als: wie is hier de baas?
De beelden werden verspreid door het account Voetbal Ultras op X.
Wie erachter zit, is onbekend
Donderdagochtend vroeg waren de doeken alweer verdwenen. Op het Stationsplein, vlak bij de hotels waar buitenlandse supporters aankomen, herinnerde alleen een stuk zwarte tape aan de muur nog aan de actie.
Wie de spandoeken heeft opgehangen, is niet bekend. Op supporterskanalen wordt de actie in verband gebracht met aanhangers van Újpest, de grote stadsrivaal van Ferencváros. Supportersvereniging Vak-P laat aan Tubantia weten er niets mee te maken te hebben.
Op de doeken zelf staat wel een aanwijzing. Onder de tekst “patkány zöldek”, groene ratten, is een ondertekening geschilderd: “üdv Újpestről”, te lezen als groeten uit Újpest. Dat bewijst niet wie het doek heeft opgehangen, want zoiets kan iedereen erop zetten. Maar de makers schrijven de actie er wel mee toe aan de rivaal uit Boedapest.
Een vete van meer dan een eeuw
De achtergrond ligt ruim duizend kilometer verderop. Ferencváros en Újpest spelen de felste derby van Hongarije, inmiddels al ruim honderdtwintig jaar. Het gaat om het negende en het vierde district van Boedapest, en om twee stadsdelen die lang niet eens bij dezelfde stad hoorden: Újpest was een voorstad en werd pas in 1950 onderdeel van de Hongaarse hoofdstad.
Oorspronkelijk gold Ferencváros tegen MTK als de grote derby van Boedapest. MTK had historisch een sterke Joodse identiteit en werd tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar getroffen; toen de oorlog voorbij was, was er van de aanhang weinig over. De club bouwde zichzelf weer op, maar bereikte de populariteit van Ferencváros en Újpest niet opnieuw. Daarmee schoof de stadsderby op naar de twee clubs die Hongarije nu kent.
Onder het communisme kreeg de rivaliteit extra politieke lading. Újpest werd ondergebracht bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en kreeg daardoor het stempel van regimeclub, terwijl de supporters aan die overname zelf niets konden doen. Ferencváros ging juist de andere kant op en groeide uit tot een club die door veel supporters werd gezien als symbool van verzet, en door het regime met wantrouwen werd bekeken.
Na de val van het communisme bewogen delen van beide aanhangen, zoals bij meer Hongaarse clubs, richting radicaal rechts. Het geweld rond de derby nam toe en straatgevechten werden een vast onderdeel van wedstrijddagen, vooral rond metrostations als Népliget, Újpest-Központ en Városkapu. Tegenwoordig zet de overheid honderden agenten in om de wedstrijd beheersbaar te houden. Straten en metrostations gaan rond de derby geregeld dicht om supporters gescheiden heen en terug te vervoeren. Soms kiest men voor bussen, waarna supporters uit protest juist op eigen houtje gaan.
Wij waren er in 2024 bij toen ultras van Újpest het uitvak aanvielen ondanks al die politie-inzet. Sportief is het al lang geen gelijke strijd meer: de laatste landstitel van Újpest dateert uit 1998.
De Green Monsters van Ferencváros kennen dit repertoire
Aan de kant van Ferencváros zijn de Green Monsters de bekendste groep. Zij bestonden in 2025 dertig jaar, en wij zagen hoe ze dat vierden: een dubbele tifo met gekleurde poncho’s die drie gouden kruisen vormden, gevolgd door een spandoek met hun eigen beeldmerk waar een lichtslang omheen ging en rookpotten op de draagbalk werden ontstoken.
Diezelfde groep liet eerder zien dat het uitvak geen harde grens hoeft te zijn. Bij een van de voorgaande derby’s bleken groene rookpotten te zijn verstopt in het vak van Újpest, om die vervolgens met een afstandsbediening te ontsteken.
Tegen die achtergrond is een nachtelijke spandoekactie op ruim duizend kilometer van Boedapest minder verrassend dan het lijkt. Wie de stad zelf wil begrijpen: Boedapest is een voetbalstad apart.
Donderdagavond in Enschede
Ferencváros komt met zo’n 150 supporters naar Enschede. Zij verzamelen zich vanaf 13.00 uur bij het Laadperron, waar een kleine fanzone is ingericht. De wedstrijd in De Grolsch Veste begint om 20.00 uur.
Voor Ferencváros is het een bijzonder seizoen: de club raakte afgelopen mei de landstitel kwijt aan Győr, dat een einde maakte aan de jarenlange dominantie.
