Manchester United heeft de accounts van duizenden seizoenkaarthouders beperkt in een actie tegen doorverkoop. De betrokkenen kunnen via hun account geen kaarten meer kopen of doorgeven en moeten zelf uitleggen waarom hun account is aangemerkt als verdacht. Onder hen zitten supporters die al decennia komen.
De club benaderde vorige week supporters die met zes of meer apparaten hadden ingelogd op een account dat aan de club is gekoppeld. Dat patroon ziet United als mogelijke aanwijzing dat iemand kaarten koopt of beheert om ze door te verkopen. Wie werd aangeschreven, moest uitleggen waarom er verschillende apparaten waren gebruikt en een identiteitsbewijs opsturen.
Wat de club precies deed
In de mail schrijft United dat er aanhoudende activiteit is vastgesteld rond het account, of rond accounts die daarmee verbonden lijken, en dat dit kan wijzen op een schending van de voorwaarden. Wat er concreet wordt verweten, staat er niet bij. Supporters kregen te horen dat er patronen zijn gevonden die de club beter wil begrijpen.
De opsporing verliep grotendeels geautomatiseerd, met software van een externe partij. United bleef bij het eigen standpunt en liet aan het supportersforum weten dat de operatie zich richtte op accounts die centraal aangestuurd leken, gecoördineerd door één persoon of bediend met automatische software. De club stelt vertrouwen te hebben in de analyse en denkt dat de overgrote meerderheid van de gemarkeerde accounts terecht is aangewezen.
Volgens United zijn er nog geen schorsingen of definitieve sancties opgelegd. Een bezwaarcommissie beoordeelt de gevallen voor het begin van het seizoen, en eventueel ingetrokken kaarten zouden vóór de eerste thuiswedstrijd tegen Ipswich Town op 30 augustus opnieuw worden uitgegeven. Wel kregen supporters slechts drie dagen om bezwaar te maken in plaats van de gebruikelijke veertien. De club vreest dat een langere termijn wordt gebruikt om kaarten alsnog te verkopen.
‘Ze willen ons weg hebben’
Bij de aangeschreven supporters landt het anders. Andy, ruim 35 jaar seizoenkaarthouder, kreeg maandagavond te horen dat zijn account was beperkt. Hij vertelde de BBC dat hij vooral boos is en het gevoel heeft dat de club van hem af wil. Zijn vader heeft sinds 1974 een seizoenkaart, uit de tijd dat United in de tweede divisie speelde. Die vader is inmiddels gepensioneerd en krijgt hulp bij alles wat digitaal moet sinds de kaarten op de telefoon staan.
Precies dat blijkt het probleem. De reden die supporters opgeven voor het gebruik van meerdere apparaten is vaak dezelfde: iemand regelt de kaarten voor een groep vrienden, of helpt een ouder familielid dat niet uit de voeten kan met de techniek. De club kan daarin een handelaar zien.
De secretaris van een supportersclub in Noord-Ierland, al meer dan vijftig jaar supporter, zei tegen de BBC dat elk lid met een seizoenkaart de mail heeft gekregen. Kan iemand niet naar een wedstrijd, dan gaat de kaart naar een ander lid, tegen de gewone prijs. Daardoor zijn veel accounts aan elkaar gekoppeld.
Duncan Drasdo, directeur van supporterskoepel MUST, zei tegen BBC Radio 5 Live overspoeld te zijn met berichten van ongeruste supporters, onder wie mensen die al tientallen jaren thuis, uit en in Europa meegaan. Volgens hem moet de club supporters beter uitleggen wat de regels zijn, in plaats van ze te straffen wanneer ze elkaar helpen. De schade aan de verhouding tussen club en achterban noemde hij enorm.
Supportersorganisaties dienen een klacht in
Het officiële supportersforum van de club, MUST, actiegroep The 1958 en vijf andere organisaties hebben zich gezamenlijk bij United beklaagd. In hun verklaring erkennen zij dat beroepsmatige handel en geautomatiseerd opkopen hard moeten worden aangepakt. Maar dat optreden moet eerlijk, proportioneel en navolgbaar zijn.
Supporters die de club al tientallen jaren volgen, vaak met meerdere generaties uit hetzelfde gezin, zouden zich nooit als verdachte moeten voelen zonder duidelijk bewijs, zonder behoorlijke procedure en zonder echte kans om te reageren. De organisaties spreken van een groeiend beeld onder de achterban dat er eerst wordt geschorst en pas daarna vragen worden gesteld. Het supportersforum riep de club op om verdere schorsingen op te schorten zolang het gesprek loopt.
United wilde tegenover de BBC niet reageren op de procedure of op de reacties van supporters.
Het probleem waar de club iets aan wil doen
De aanleiding is echt. Illegale doorverkoop tegen woekerprijzen is een breed probleem in de Premier League, en de BBC bracht vorig seizoen in kaart hoe de zwarte markt in Engelse kaarten via buitenlandse websites de Britse wetgeving probeert te omzeilen.
United trad vorig seizoen al op en annuleerde 22.000 kaarten voor de eerste vijf thuiswedstrijden. De club beschouwt dat als het topje van de ijsberg en schat dat tien tot vijftien procent van de seizoenkaarten in handen is van handelaren. Van de 46.800 seizoenkaarten op Old Trafford zou het dan om duizenden plekken gaan.
Tegelijk gelden er strenge regels over wat een kaarthouder met zijn plek mag. Een seizoenkaart moet bij minimaal zestien van de negentien competitiewedstrijden worden gebruikt, door de kaarthouder zelf of via een toegestane overdracht. Gebeurt dat niet, dan kan de kaart in gevaar komen. Vorig seizoen verplaatste de club bovendien 500 seizoenkaarthouders van plekken die zij al jaren hadden, om ruimte te maken voor meer businessplaatsen.
De rekening voor de gewone supporter
De actie van United richt zich op een reëel probleem, maar de manier waarop verdient aandacht. De bewijslast ligt nu bij de supporter: de club stelt een patroon vast, beperkt het account en vraagt de betrokkene om aan te tonen dat het anders zit. Wat het verwijt precies is, blijft ondertussen vaag. Dat is een omkering die je in weinig andere sectoren zou accepteren, zeker niet nadat mensen al hebben betaald.
Daar komt bij dat de opsporing leunt op software en patronen die niet automatisch kwaadwillend hoeven te zijn. Meerdere apparaten kunnen wijzen op een handelaar met tientallen accounts, maar ook op een zoon die inlogt voor zijn vader van tachtig. Sinds de papieren kaart is verdwenen, is precies dat gedrag onvermijdelijker geworden. Wie ouderen of een vaste groep vrienden helpt, kan zomaar het patroon produceren waar het systeem op aanslaat. We schreven eerder over wat je inlevert wanneer toegang digitaal wordt, en dit is daar de praktische uitkomst van.
Ook de drie dagen bezwaartermijn verdienen aandacht. De redenering van de club is dat een langere termijn kan worden misbruikt om kaarten door te verkopen. Daarmee is de procedure ingericht op de schuldige, terwijl juist de onschuldige die tijd nodig heeft om zijn zaak op orde te krijgen.
Het patroon is bovendien niet nieuw. Bij het Schotse rapport na de rellen op Ibrox zagen we deze week hetzelfde: een reëel probleem, een maatregel die daadkracht uitstraalt, en gevolgen die vooral dreigen neer te slaan bij supporters die niets deden. Alleen gaat het daar om vakken en hier om accounts.
Wat ook meespeelt, is dat clubs niet vanzelf belang hebben bij zoveel mogelijk seizoenkaarthouders. Losse kaarten per wedstrijd leveren meer op, en een bezoeker die één keer komt, geeft in het stadion en in de clubwinkel vaak meer uit dan iemand die er elke twee weken zit. Thomas Concannon van supporterskoepel FSA wees daar ook op: een seizoenkaart afnemen schaadt de sfeer, en je raakt die supporter mogelijk voorgoed kwijt.
Dat maakt de opmerking van Andy scherper dan hij op het eerste gezicht lijkt. Hij zei dat het voelt alsof mensen worden gestraft voor hun trouw, en dat de club geen supporters wil maar klanten. Bij een club die tegelijk een nieuw stadion bouwt en vaste plekken opofferde voor businessstoelen, is dat geen onredelijke gedachte.
