Derby der herinnering: Malmö FF vs FC Rosengård – een stad, een breuk, een wederontmoeting
Meestal zijn beladen derby’s overzichtelijk. Het is een strijd om de eer van de stad, gevormd door een jarenlange wedloop tussen de twee beste teams. Teams die al vele edities elkaars bloed kunnen drinken. Maar heel soms is een derby nog nooit gespeeld, staat deze voor het eerst ooit op het programma en is deze direct beladen, verhit en onvoorspelbaar. Dit is in Zweden het geval: Malmö FF – FC Rosengård.
Hoe FC Rosengård losweekte van Malmö FF
In 1970 startte Malmö FF (MFF) een damesteam en vanaf 1971 werd dit ingeschreven in de competitie. Het team was in de eerste jaren geen hoogvlieger en pas in de jaren ’80 begon het mee te doen om de prijzen, met in 1986 de eerste landstitel tot gevolg. Begin jaren ’90 werden er nog vier landstitels toegevoegd aan de prijzenkast, maar daarna ging het langzamerhand bergafwaarts met de blauwen. In 2004 besluit het team zich zelfs los te weken van MFF. Het team voelt geen steun meer vanuit MFF en het vermoeden is dat MFF überhaupt geen toekomst ziet voor een damesteam. Als zelfstandig team blijven ze nog wel MFF hanteren, totdat ze in 2007 als LdB FC Malmö verdergaan. Dat blijkt een goede zet, want in 2010 en 2011 wint de club de landstitel, met onder andere de Nederlandse Manon Melis in de gelederen. In 2013 besluit de club zich aan te sluiten bij FC Rosengård (FCR), uit de gelijknamige beruchte wijk waar onder andere Zlatan Ibrahimović zijn eerste stapjes zette. Als FC Rosengård gaat het snel crescendo: tussen 2013 en 2022 worden er nog zes landstitels gewonnen.
De wederopstanding van Malmö FF Vrouwen
Op 26 november 2019 besluiten de leden van Malmö FF dat het weer tijd wordt om een damesteam te starten. Ze beginnen netjes in de laagste divisie (Divisie 4), waar ze ook FC Möllan tegenkomen, en willen graag zo snel mogelijk naar het hoogste Zweedse niveau. Dat gaat crescendo en de club rijgt als nieuwkomer de promoties aaneen.
De stilte na de kampioensstorm
Het is 4 oktober 2024 als de dames van FC Rosengård op eigen veld met ongenadige overmacht de 14e landstitel binnenhalen. Door de eerste 22 wedstrijden te winnen is het team, dat een seizoen eerder nog kleurloos in de middenmoot eindigde, al niet meer bij te halen door de concurrentie. De gouden hoedjes gaan op, maar de sfeer op de tribunes is niet uitbundig. De club zal ongetwijfeld helemaal leeggekocht worden en weer opnieuw moeten beginnen. En nog belangrijker: er komt een nieuwkomer bij volgend seizoen met hele diepe zakken. Want een blik op de ranglijst van de Elitettan laat zien dat Malmö FF, ondanks de zeer stroeve start, op promoveren staat en de doelstelling om zo snel mogelijk in de Allsvenskan terecht te komen, gaat bereiken. In het nieuwe seizoen spelen er dus twee teams uit Malmö op het hoogste Zweedse niveau. Is daar wel plek voor?
Een voorproefje van de storm
Als niet veel later de poule-indelingen voor de Zweedse beker bekend worden, blijkt dat we een voorproefje kunnen verwachten van de nieuwe clash van Malmö. Eentje tussen het grote geld en het kleine geld, tussen de club met fans in de hele provincie en die van de achterstandswijk, tussen de promovendus en de landskampioen, tussen David en Goliath — al is niet helemaal duidelijk wie van de twee nou David is en wie Goliath. Het is in ieder geval een wedstrijd tussen twee teams die je als elkaars ex-geliefden zou kunnen omschrijven. Vertrokken omdat ze zich niet gesteund voelden, en de ander die zich verlaten voelt. De vergelijking met het verhaal van AFC Wimbledon en MK Dons mag dan scheef gaan, het lijkt er nog het meest op.
De schaduw van een oude breuk
Maar er is ook onzekerheid over hoe deze relatie er in de toekomst uit komt te zien. Hoeveel rancune zit er bij de clubs, en dan vooral bij de lichtblauwen? Veel fans van FC Rosengård, zeker die al wat langer meegaan, zijn immers als fan van Malmö FF begonnen, en de breed gedragen verwachting is dat zij nu ook teruggaan naar hun originele liefde. Daarbij zullen ze ongetwijfeld veel sponsoren meenemen. Daarnaast speelt mee dat FC Rosengård ergens ook een soort schandvlek is voor Malmö FF. Een team dat bestaat bij de gratie omdat MFF geen toekomst zag in vrouwenvoetbal. Het bestaan van FCR an sich is daar een wat pijnlijke herinnering aan. Een spandoek in het uitvak waarop staat “O ja, nu past ’t wel?” — als verwijt aan het adres van MFF dat ze nu opeens wél toekomst zien in vrouwenvoetbal — vat het mooi samen. En zoals met schandvlekken willen er nogal wat blauwe fans dat deze verdwijnen. Bij binnenkomst is duidelijk hoe de relatie eruitziet. Daar waar veel FCR-fans er aan moeten wennen dat ze nu opeens als uitsupporter in het Eleda Stadion zitten — veel gaan er immers ook naar MFF wanneer de mannen spelen — maken de MFF-fans snel duidelijk dat zij FCR het liefst zien verdwijnen. De rancune lijkt diep te zitten. De anti-FCR-spandoeken zijn niet van de lucht en het “Er is maar één club in Malmö” galmt vanuit de thuisvakken door het stadion.
Op het spel: trots én bestaansrecht
Vandaag staat dus niet alleen de trots van de stad en de winst in de bekerpoule op het spel, maar is het — zeker voor FCR — ook een dag waarin het bestaansrecht wordt bevochten. En dat zal voor de regerend landskampioen lastiger zijn dan je zou verwachten. Na afloop van het kampioenschap is inderdaad, op een paar na, de volledige basiself weggekocht door clubs als Tottenham Hotspur, Manchester City, Internazionale en — pikant genoeg — Malmö FF. FCR heeft het budget naar beneden bijgesteld, geen aansprekende namen teruggehaald en lijkt zich daarmee alvast neer te leggen bij de nieuwe verhoudingen. MFF daarentegen heeft de portemonnee getrokken en heeft alvast een spandoek klaar laten leggen dat als buffer tussen het uit- en thuisvak ligt: “Welkom bij de volgende kampioen.”
Kaartenchaos en zenuwen op het veld
De hype is er vandaag. Als klap op de vuurpijl is het ook nog eens een heerlijke lentedag na een hele lange, koude, gure winter. Er zijn bijna 8.800 kaarten verkocht, wat meer is dan de meeste Zweedse voetbalteams (m/v) op de been kunnen brengen. Kaarten zonder vak- of stoelnummer en met een stadion dat maar voor de helft geopend is. Dat past zowel qua aantal ingangen als stoeltjes niet, en dus is het chaos buiten — met enorm lange rijen, waardoor een groot deel van de fans de aftrap mist — en bij binnenkomst, waar te weinig plekken zijn. Op het veld staan beide teams ondertussen stijf van de zenuwen. MFF wil graag direct de nieuwe orde voor eens en voor altijd vastleggen, terwijl FCR de technische toptalenten op de bank houdt en voor fysieke degelijkheid kiest.
Organisatorisch debacle voedt cynisme
Na twintig minuten komt er opeens een enorme groep thuisfans het uitvak binnen op zoek naar een stoeltje, wat onrust veroorzaakt. Ondertussen zijn stewards halsoverkop vakken aan het openen, waardoor de thuisfans even later weer vertrekken en er een hele meute uitfans het vak opkomt. Het is een enorme chaos in en rond het stadion, waarin veel toeschouwers het cynische bewijs zien dat MFF het vrouwenvoetbal nog steeds niet serieus neemt. Dat de stadionspeaker vervolgens de naam niet weet van de speelsters en “nummer 6 van Malmö krijgt een gele kaart” omroept, zorgt voor extra cynisme op de tribunes.
FCR zoekt een stem, MFF slaat toe
Met ongeveer 1.000 uitfans, waaronder veel jeugdspelers van FC Rosengård, zijn de uitfans in de numerieke en vocale minderheid. Waar het thuisvak druk zingt, is het uitvak een beetje op zoek naar een houding. Een mix van jeugdteams, hipsters, immigranten en paradijsvogels komt er soms nog wel doorheen, maar maakt geen schijn van kans. Op het veld is het evenwichtiger, al is MFF sterker. Als op slag van rust MFF uit het niets door de Amerikaanse Izzy D’Aquila de 1-0 binnenschiet, gaat het dak er aan de blauwe zijde af. Nu is het erop en erover. Voor eens en voor altijd.
Een punt, maar geen vrede
Na de rust probeert FCR iets terug te doen, maar het ontbreekt aan stootkracht. Op de uittribune wordt men ondertussen onrustiger. Lange tijd had FCR bestaansrecht en speelde het de sterren van de hemel op het Zweedse hoogste niveau. Nu moet het vechten om überhaupt te overleven als club. Want deze nieuwkomer met diepe zakken, veel meer geld en veel meer macht duldt geen anderen. Terwijl een tweeclubsoplossing op zijn minst te overwegen zou moeten zijn. Al was het maar omdat het twee keer per jaar een prachtige derby oplevert, en je toch zou zeggen dat twee verschillende clubs wat kleur geven aan een stad. Maar in deze tijden waarin afwijkende meningen niet zo worden gewaardeerd, zijn afwijkende clubs misschien ook niet meer zo gewenst. MFF probeert door te drukken, terwijl FCR uiteindelijk de eigen toptalenten een kans wil geven om op dit podium te floreren. En omdat het leven zo moet zijn, is het Bea Sprung — het ene toptalent — die in de laatste minuut van de reguliere speeltijd een voorzet voortslingert die Jo-Anne Cronquist — het andere toptalent — met de buitenkant van haar hak het doel in volleyt. Nu is het de beurt aan het uitvak om helemaal in extase te raken en groot feest te vieren. In de extra tijd wordt alle smerigheid door beide teams uit de kast getrokken, maar de eindstand blijft 1-1. Daar waar de FCR-fans tevreden zijn met een punt waardoor hun bestaansrecht voorlopig is veiliggesteld, laten de MFF-fans nogmaals vocaal weten dat er in heel Malmö maar plek mag zijn voor één club. Maar de FCR-fans die naar buiten lopen, weten diep van binnen:
Vandaag is er nog plek voor twee.
