Herzie het beleid op veiligheid

Vorig jaar, ik geloof Napoli-thuis, kwam ik aan bij het stadion van FC Utrecht. Ik had mij gehaast want ik kwam net van college en was aan de late kant. Ik ging snel door het tourniquet waarna ik direct werd opgevangen door een steward die mij wilde fouilleren. Meestal laten ze je gewoon doorlopen als er verder niemand meer is, maar deze knul was in een ijverige bui. Mijn tas moest open en wat bleek? Ik waagde het om het stadion te betreden met een leeg waterflesje. Dat kon zomaar niet! De jongeman in de gele jas pakte het flesje en gooide het zonder iets aan mij te vragen in een container. “Eeehm… wat doe je?”, vroeg ik beleefd. “Er mogen geen flesjes mee het stadion in.”, antwoordde de jonge steward. Ik wees hem op het feit dat het een leeg flesje betrof dat bovendien van plastic was. De steward herhaalde zijn opdracht en stond er op deze uit te voeren. Ik zei hem dat ik heus niet van plan was het flesje op het veld te gooien of er iemand zijn hersens mee in zou slaan, iets wat niet eens mogelijk was, maar ik gokte erop dat dit de reden was dat het flesje niet mee mocht. Ik vroeg hem het flesje uit de container te halen en aan mij te geven, ik wilde desnoods wel een bonnetje voor de fles zodat ik hem na de wedstrijd weer op kon halen. Ik vind het namelijk fijn om tijdens colleges wat te drinken en ik vind het ook behoorlijk zonde om daar elke keer een nieuw flesje voor te moeten kopen. En daarbij, dit werd een principe kwestie. Een steward die moeilijk doet over een leeg plastic flesje, het summum van overijverigheid door een persoon die zich met veiligheid bezig moet houden. Iets wat we helaas vaker zien bij het voetbal. Ik ging de discussie met de steward weer aan, maar meneer weigerde te reageren. Aangezien de wedstrijd al was begonnen en ik inmiddels behoorlijk woedend begon te worden, een teken dat bij mij ook de verhouding zoek begon te raken aangezien het om een plastic flesje ging, besloot ik maar om het er bij te laten en na de wedstrijd verhaal en het flesje te gaan halen. Meneer mocht het zelf gaan zoeken in de container, besloot ik. Dit was niet nodig want de stewardcoördinator had blijkbaar gezien wat er gebeurde en gaf mij nadat ik op het vak was aangekomen mijn fles terug. Ik probeerde hem nog te zeggen dat ik het echt idioot vond hoe ik was behandeld, maar hij deed nogal schimmig met het teruggeven en vertrok subiet. Alsof hij niet betrapt wilde worden.

Wat is er in vredesnaam aan de hand met de ideeën die een voetbalclub heeft over zijn eigen supporters als totaal ongevaarlijke zaken als lege waterflesjes worden afgepakt?

Ajax-thuis, een jaar eerder, zelfde vak. De coach van de tegenstander, Marco van Basten, was recent door een supporter uitgemaakt voor “pannenkoek”. Reden voor een ludieke actie, zo dachten wij supporters. “Laten we pannenkoeken meenemen naar het stadion en deze voor de lol op het veld gooien”, was het idee dat zich snel verspreidde. Veel supporters hadden pannenkoeken meegenomen naar de wedstrijd, ook bij ons op het vak. Nu zitten wij direct achter de dug out van de tegenstander en dus konden mensen van ons vak de heer Van Basten met gemak bedienen van enkele pannenkoeken. En dat gebeurde dan ook. Ik denk dat Marco er stiekem zelf ook om moest lachen, maar de veiligheidscoördinator dacht daar blijkbaar anders over. Hij stuurde een redelijk aantal, ik denk een stuk of tien, stewards naar ons vak en probeerde de pannenkoekengooier(s) mee te nemen. Uiteraard ontstond er een verhitte discussie die bijna ontaardde in een vechtpartij. Ik weet niet meer of de persoon in kwestie is verwijderd, maar vast staat in ieder geval dat de club het de moeite waard vind om mensen te verwijderen die, als ludieke actie, met pannenkoeken gooien.

Een aantal voorbeelden van buitenproportionele reacties. Een opgestoken middelvinger, daar krijg je bij FC Utrecht dus een stadionverbod voor. Staan in een “zit-vak” of op de trappen, daar kan je bij FC Twente een stadionverbod voor tegemoet zien. Spandoeken met prikkelende afbeeldingen of teksten richting de tegenstander worden afgedaan als opruiend en zijn derhalve een veiligheidsrisico en moeten worden ingeleverd. Spandoeken met kritiek op de club, dat mag helemaal niet bij Feyenoord en als je je verzet tegen in beslagname moet je dat bekopen met een stadionverbod. Opspringen, juichen en vervolgens van je plek komen, dat mag helemaal niet bij PSV. En ga zo maar door. Allerlei lichte vergrijpen (als je het al vergrijpen kan noemen) die los staan van geweld en waar niemand echt last van heeft, maar die onnodig en zwaar worden bestraft. Ik was nooit zo van het idee dat er repressie is van supporters, maar de laatste jaren begint het hier toch wel echt op te lijken.

Het zijn slechts enkel voorbeelden van reacties van de BVO richting de eigen supporters waaruit blijkt dat de verhoudingen totaal zoek zijn. Er wordt gedaan alsof je met een leeg plastic flesje iemand een schedelbasisfractuur kan slaan en met spandoeken en pannenkoeken nekwervels kan breken. Vroeger, toen er nog glazen flessen mee het stadion in gingen en het bijna altijd los ging, had ik dergelijke reacties begrepen. Maar tegenwoordig, nu een groot deel van de supporters bestaat uit bioscooppubliek waarvan geen geweld verwacht hoeft te worden en, als gevolg daarvan, ongeregeldheden eerder uitzondering zijn dan regel, lijken dergelijke reacties en maatregelen volledig overdreven. Met een dergelijk beleid lok je heftige reacties uit van personen die helemaal geen kwaad in de zin hebben.  Contraproductief heet dat.

Ik roep dan ook de BVO’s in Nederland bij deze op om hun beleid ten aanzien van supporters en veiligheid te herzien. Hou de tegenwoordige situatie eens tegen het licht van vandaag de dag, en niet tegen het licht van de jaren ’70, ’80 en ’90. Herzie het beleid en stel jezelf de vraag: is het nog wel proportioneel? Op welke gebieden kan het minder qua restricties en welke ooit ingestelde verboden zijn achterhaald? Neem de veiligheidssituatie eens onder de loep en zet deze af tegen wat supporters allemaal verboden wordt en vooral met welke consequenties er wordt gedreigd. U zult concluderen dat het een stuk minder kan. Herzie het beleid, dan krijgen wij weer een beetje van de oude voetbalbeleving terug en wordt het zonder dat billenknijperige gedoe van stewards en ander veiligheidspersoneel weer wat gezelliger in het stadion.

Deze column is geschreven door Vak F – die altijd in is voor een discussie via Twitter.