De schokkende waarheid van Hillsborough

Op 15 april 1989 komen 96 Liverpool-supporters om op de tribunes van het Hillsborough-stadion van Sheffield Wednesday, tijdens de FA Cup-halve finale tussen Liverpool en Nottingham Forest. De volgende 23 jaar strijden nabestaanden en supporters voor ‘Justice for the 96’ omdat nooit echt duidelijk wordt wat er precies gebeurd is, en waarom. Met de vrijgave van ruim 4000 documenten is vandaag eindelijk duidelijk geworden wat zich die dag precies heeft afgespeeld.

Waar de families en nabestaanden 23 jaar lang voor hebben gestreden komt nu boven water: Niet de supporters, maar de autoriteiten zijn als enige schuldig aan de grootste ramp in de historie van het Europese voetbal. Eindelijk heeft premier David Cameron namens de autoriteiten schuld bekend en zijn excuses aangeboden aan de nabestaanden. ”On behalf of the Government, I am profoundly sorry. Today’s report is black and white. Liverpool FC fans were not to blame.”

De onthullingen die vandaag naar buiten komen over de ramp zijn nog schokkender dan menigeen verwacht had. De politie is niet alleen schuldig aan de ramp, ze heeft de ramp toen deze zich eenmaal voltrok nog veel erger gemaakt en heeft daarna geprobeerd de supporters de schuld te geven. ”The Hillsborough families suffered a double injustice: What was done to them, then the denigration of the victims by the police,” zei David Cameron vandaag. Ook Sheffield Wednesday bood eindelijk haar excuses aan.

Bouwvallig stadion

In Sheffield ging het aan het begin van de wedstrijd helemaal mis op de stampvolle Leppings Lane End. Er waren onvoldoende ingangen geopend, waardoor het bij de open ingangen veel te druk was. Zeker toen de wedstrijd op het punt van beginnen stond en veel mensen nog buiten waren ontstond chaos. Op de tribune volgde hetzelfde probleem, omdat iedereen uitkwam op het hetzelfde stukje tribune. Bovendien was de capaciteit van de tribune fors overschat, waardoor er veel meer mensen naar binnen kwamen dan daadwerkelijk zouden passen. De staantribune was daarnaast zo oud en slecht onderhouden dat er nauwelijks ‘crush barriers’ stonden, en de barriers die er stonden verkeerden in zeer slechte staat. Iedereen werd dus naar voren gedrukt, waar door hekken en muren geen ontsnapping mogelijk was.

De politie en de club hebben deze oorzaken echter jarenlang ontkend. Toen de scheidsrechter de wedstrijd om 15:06 uur stillegde en duidelijk werd dat zich in het Liverpool-vak een ramp voltrok, maakte de politie alles nog veel erger. Medisch personeel, 80 man sterk, dat te hulp wilde schieten werd door de politie tegengehouden. Ook ambulances konden gewonde supporters niet bereiken omdat ze werden tegengehouden door de politie. Supporters die zelf de helpende hand toestaken door bijvoorbeeld reclameborden als brancard te gebruiken om gewonden af te voeren werden door agenten geslagen. Om 15:15 uur werden 96 supporters doodverklaard, maar 59 van hen waren op dat moment nog in leven en hadden dus nog gered kunnen worden. 28 supporters ”did not have obstruction of blood circulation and 31 had evidence of heart and lungs continuing to function after the crush.”

Alcoholtest bij lijken

Na afloop gaf de politie de schuld aan de supporters. Een dronken menigte, deels zonder kaarten, zou expres laat naar het stadion zijn gekomen en zou hiermee voor de uiteindelijk dodelijke chaos hebben gezorgd. Volgens de politie zouden supporters ook spullen hebben gejat van overleden en gewonde supporters in het vak. Om deze versie geloofwaardig te maken nam de politie bloed af bij de lijken om te controleren of er alcohol in het bloed zat. Zelfs kinderen werden hierop gecontroleerd. Ook werd van alle slachtoffers nagetrokken of ze een strafblad hadden. De documenten van vandaag laten zien dat er voor al deze claims geen enkel bewijs was en is, en dat de drukte zo kort voor de wedstrijd alleen maar veroorzaakt is door het openstellen van slechts één ingang voor de tribune en het verkopen van te veel kaarten.

In het vervolg van het onderzoek heeft de politie 116 van de 164 getuigenverklaringen gewijzigd of verwijderd omdat deze niet strookten met het plan van de politie om de schuld in de schoenen te schuiven van de supporters. Beelden van een beveiligingscamera in Leppings Lane, met zicht op de ingang van de tribune, werden door de politie vernietigd. Bovendien werd de media ingeschakeld om het offensief op de supporters te richten. The Sun kopte daags na de ramp dat de supporters zich als beesten gedroegen, waarna de krant uiteraard in Liverpool niet meer werd verkocht (zie onder). Kelvin MacKenzie, toenmalig hoofdredacteur, verklaarde in 2006 nog absoluut geen spijt te hebben van de berichtgeving ‘because we told the truth’.

Staantribunes

”De verwoede pogingen van de politie om de supporters de schuld te geven zijn onverdedigbaar,” zei Cameron vandaag. De politie in South Yorkshire, de autoriteiten en de media hebben gelogen, zaken verzwegen en verzonnen en onderzoeken gedwarsboomd. De families die 23 jaar hebben gestreden voor erkenning hebben hun doel bereikt, al blijft de dood van 96 onschuldige supporters hen voor altijd achtervolgen. De onthullingen van vandaag maken de dood van de 96 supporters eigenlijk alleen maar frustrerender omdat ze gemakkelijk te voorkomen waren geweest.

Het voetbal is na Hillsborough onherkenbaar veranderd, met onder meer de verdwijning van de terraces die vooral in Engeland voor een cultuuromslag hebben gezorgd. Naar nu definitief blijkt is de ramp niet te wijten geweest aan de staantribune op zich, als wel aan de gebrekkige staat waarin deze verkeerde en het totale gebrek aan organisatie van de club en de politie. De uitkomsten van vandaag zullen wellicht als argument kunnen worden gebruikt om staantribunes in de hoogste divisies van Engeland te laten terugkeren.

De aandacht in Engeland gaat vandaag echter nog compleet uit naar Liverpool, waar de Liverpudlians mede door Hillsborough zo’n verschrikkelijke hekel aan de overheid hebben. Om 3:06pm plaatselijke tijd staat de stad Liverpool vandaag twee minuten stil bij de 96 supporters die door schandalige fouten van de autoriteiten om het leven kwamen. De klokken van Liverpool Town Hall en Parish Church zullen 96 keer luiden. Alle vlaggen in de stad hangen halfstok. De wedstrijd van AFC Liverpool, een door supporters opgericht alternatief voor de onbetaalbare Premier League-club, is komende zaterdag afgelast.

Documenten

Alle documenten die vandaag zijn geopenbaard zijn hier te lezen.

Ook leuk om te lezen