Ja, we lopen allemaal de polonaise voor het Nederlands Elftal en worden gek als Max Verstappen het snelste rondje rijdt. Maar echt nationalisme kennen wij in Nederland (en de rest van West-Europa) niet. Nee, de echte bakermat van het Europees nationalisme bevindt zich in de Balkan. Een plek waar bij de meest onverwachtse wedstrijden deze etnische strijd zomaar naar de oppervlakte kan komen.

Nationalisme en etnische spanning

Kijk bijvoorbeeld maar eens naar Kosovo. De meest recente toevoeging aan Europa is een land met veel gezichten. Gelegen tussen Servië en Albanië – tegenwoordig de twee grootste kemphanen in het gebied – die beiden menen recht te hebben op het land is het bij uitstek de plek waar nationalisme hoogtij viert. Als je door de hoofdstad Prishtina loopt zie je dan ook veel verwijzingen naar Albanië en Kosovo. Met ook veel verwijzingen naar Amerika en Bill Clinton, vanwege hun rol in de Kosovo oorlog. Het leidt al met al tot een van de meest unieke hoofdsteden van ons continent.

Hoewel er in Prishtina op het nationalisme na weinig te merken is van het conflict, is dat in Noord-Kosovo wel anders. Hier is de grens met Servië dichterbij en vind je bijvoorbeeld steden zoals Mitrovicë. Deze stad met ongeveer 70.000 inwoners is het perfecte toonbeeld van het conflict. In het noorden van de stad wonen de Etnische Serven, zie je orthodoxe kerken en komt er Dinar uit de pinautomaten. In het zuiden van de stad wonen de Etnische Albanezen, struikel je over de moskeeën en kan je overal met de euro betalen. Tussen beide delen ligt een brug, die constant word bewaakt door soldaten en agenten uit binnen- en buitenland.

Geitenneukers

Noord-Kosovo, Podujevë om precies te zijn, is ook de thuisbasis van KF Llapi. Een middenmotor in de Kosovaarse competitie die dankzij het winnen van de beker afgelopen seizoen zich nu geplaatst heeft voor de voorrondes van de Conference League. Tegenstander in de voorronde wordt Buducnost Podgorica, uit buurland Montenegro. De ultras van die club, de Barbari, zijn relatief pro-Servisch – beide landen waren tot 2006 dan ook nog één staat. Tijdens de thuiswedstrijd maken de supporters een spandoek waarbij Albanezen worden weggezet als geitenneukers, een veelgebruikte belediging in Balkankringen.

De reactie vanuit Kosovaarse kant is er eentje van grote woede. Op Instagram stroomt het al gauw vol met doodsbedreigingen in de richting van de Montenegrijnen. Heel Albanië lijkt tot op het bot beledigd door deze actie en de supporters van KF Llapi nemen het initiatief om een coalitie op de been te krijgen voor de terugwedstrijd. Alle pro-Albanese ultragroepen uit Kosovo, Noord-Macedonië en Albanië worden benaderd om gezamenlijk op de tribune plaats te nemen.

Uiteindelijk sluiten bijna dertig verschillende groepen zich aan bij het initiatief om tijdens de thuiswedstrijd de Albanese kracht te laten zien. Onder andere de ultras van het Albanese nationale elftal (bekend van de drone-actie tegen Servië), de Ballistët van het Noord-Macedonische FK Shkëndija en Skifterat van het Kosovaarse Gjilani beloven hun aanwezigheid in de Kosovaarse hoofdstad, waar de wedstrijd vanwege UEFA-regels gespeeld moet worden. Vanwege de veiligheid wordt uiteindelijk zelfs besloten om uitsupporters helemaal niet toe te staan. Prishtina staat onder etnische hoogspanning!

Ultracoalitie

Voor de wedstrijd verzamelen al deze losse groepen zich al op een plein in de buurt van het nationale stadion. Het gevolg is gigantisch veel kleine groepen jongens in het zwart over het plein banjeren. De verschillende jaartallen en groepsnamen vliegen voorbij. Ook vliegt de adelaar van Albanië overal rond. In eerste instantie voelt het geheel wel echt aan als los zand. Er wordt weinig gezongen en iedereen lijkt te wachten tot het startschot wordt gegeven.

Als er echter eenmaal ergens een trommel is gehaald begint er wat cohesie te ontstaan. De tientallen groepjes van 15/20 man transformeren in minuten tot een grote groep van een paar honderd man. Er wordt massaal gezongen en geklapt, de supporters gaan helemaal los voor de trots van Albanië. De afwezigheid van uitsupporters zorgt er ook voor dat het hier echt beperkt blijft tot een groot feest. Pas als een supporters flauwvalt en door de ambulance moet worden afgevoerd valt het feest stil en verplaatste de hele bende zich richting het stadion.

Buiten de hekken

Rondom het stadion is er echter topdrukte. De beledigingen en spanning zijn ook de “reguliere” supporters niet ontgaan en de wedstrijd tussen KF Llapi en Buducnost Podgorica mag rekenen op een gigantische publieke belangstelling. In het Fadil Vokrri Stadion is plaats voor meer dan 13.000 supporters, een aantal wat vandaag op een paar 100 man nu gehaald wordt. Daar is de club vanavond echter totaal niet op voorbereid. Voor elke zijde is maar één poort geopend. Er staan nog honderden supporters in één lange rij. Wij zijn net iets te lang blijven hangen bij de supporters en dreigen daarom nu de aftrap te missen.

Met nog 5 minuten te gaan tot het eerste fluitsignaal en honderden mensen voor ons nemen we daarom maar een drastisch besluit. Liever het eerste halfuur vanaf een nabijgelegen hogere plek kijken, dan de eerste twintig minuten compleet missen. We zijn niet de enige die deze keuze hebben gemaakt. Er staan nog tientallen andere supporters van buiten een kijkje naar binnen te nemen. Die zijn verder heel vriendelijke richting onze camera’s en zijn niet te beroerd om even te poseren én de adelaar van Albanië te doen.

Vanuit onze mooie plekken buiten het stadion zien we zo hoe tijdens de aftrap meerdere knallers op het veld worden gegooid. Nu alle kleine groepen zijn samengekomen staat er dan ook één muur aan zwartgeklede supporters op de lange zijde. Een schitterend gezicht. Er wordt ook gigantisch veel geluid gemaakt door de grote ultracoalitie. Op het veld domineert KF Llapi de tegenstander uit Montenegro ook. Na een halfuur zijn de rijen verdwenen en wandelen we zo het bijna volle stadion binnen.

Interlandvoetbal

Ondanks dat we nu maar twee minuten voetbal missen krijgen we het toch voor elkaar om precies de openingstreffer volledig te missen. Pas als we een blik werpen op het scorebord na de entree beseffen we ons dat Buducnost tegen alle verhoudingen in de score heeft geopend. Gezien de 2-0 in de heenwedstrijd gaat het nu wel een hele pittig klus worden voor KF Llapi om de boel om te draaien. Zeker aangezien de club kans op kans op kans weet te missen. Gesteund door de supporters overvleugelen ze de Montenegrijnen volledig, maar alle mogelijkheden worden verprutst. Uiteindelijk is er op slag van rust een penalty voor nodig voordat de gelijkmaker eindelijk valt.

Als we om ons heen kijken in het stadion vergeten we regelmatig dat het vandaag een clubwedstrijd betreft van KF Llapi. Op de fanatieke zijde is het namelijk een groot feest van Albanese vlaggen en andere nationalistische uitingen. Zo is er ook een “Fuck Serbia” spandoek en een vlag van groot-Albanië (het Albanese rijk volgens veel Albanezen). Op de andere zijdes zijn juist weer honderden vlaggen van Kosovo uitgedeeld. Het lijkt hierdoor soms wel op een interland tussen Kosovo en Albanië.

Wervelwind

In de tweede helft verandert het spelbeeld verder niet. KF Llapi blijft, gesteund door de vele duizenden gepassioneerde supporters als een wervelwind over Buducnost heen blazen. Zodra er echter een doel in beeld komt slaat de paniek toe en wordt er gemist. En dan valt hij natuurlijk aan de andere kant. Na een goed uur komen de Montenegrijnen op een onverdiende 1-2 voorsprong. Bij gebrek aan uitsupporters daalt de haat die volgt vooral neer op de spelers van Buducnost. Zij worden constant uitgefloten en bekogeld.

In de 70e minuut volgt wederom een gelijkmaker, waarna het dus weer spannend wordt. Tot grote teleurstelling van de vele Kosovaarse (en Albanese) supporters komt KF Llapi echter tekort. In de slotminuten wordt zelfs een penalty gemist, waardoor een overwinning net aan de neus van de ploeg voorbij gaat. Zo komt er met een gelijkspel een einde aan het Europese avontuur van KF Llapi.

Na de wedstrijd besluit één supporter nog om even over te gaan op een pitch invasion. Hij wordt echter al snel in de kraag gevat door een steward, dus heel gek wordt het allemaal niet. Zo komt er een einde aan een bijzondere avond overladen met nationalisme. Een wedstrijdervaring zo uniek als deze zullen we niet snel meer meemaken. Maar één ding is wel duidelijk. Hier keren we zeker nog eens terug voor een interland van Kosovo…

Lars Smit
Leven lang verliefd op NEC. Helemaal gek van supporterscultuur, vergane glorie en amateurvoetbal.

Ook leuk om te lezen

Reageren is niet mogelijk.