De Klassieker

Morgen staat in de veelbesproken Kuip de Klassieker tegen aartsrivaal Ajax op het programma. Inmiddels is het traditie dat de trainingen hieraan voorafgaand in zowel Amsterdam als Rotterdam massaal bezocht worden. Ook dit jaar leverde het weer mooie plaatjes op, ondanks dat Feyenoord de training opeens van Varkenoord naar De Kuip verplaatste om te proberen om tegen alle afspraken in zoveel mogelijk fakkels van supporters af te pakken. Dit soort lage streken van clubs zien we de laatste tijd helaas maar al te vaak, maar gelukkig waren ook in De Kuip de supporters uiteindelijk de winnaar.

Als morgen op het onzalige tijdstip van 12:30 uur wordt afgetrapt in Rotterdam zijn vakken G en GG in De Kuip vakken als alle anderen. Inmiddels zijn we er bijna aan gewend geraakt dat uitsupporters niet meer welkom zijn bij De Klassieker. Ook bij andere wedstrijden wordt steeds vaker en gemakkelijker een uitsupportersverbod opgelegd. Sommigen zijn zelfs gaan geloven dat het echt niet meer mogelijk is om beladen wedstrijden mét uitsupporters te spelen, zoals clubs en gemeenten ons graag willen doen geloven. Daarom misschien maar eens terug naar 17 april 2005, een editie van de Klassieker die vooral de meegereisde Ajax-supporters in het geheugen gegrift staat en de aanloop vormde naar het inmiddels al jaren gangbare uitsupportersverbod.

Feyenoord-Ajax, 17 april 2005

Door allerlei communicatiefouten tussen de politie en de NS staat er vlak voor De Kuip een wissel verkeerd die ervoor zorgt dat de eerste Ajax-trein stil komt te staan bij station Rotterdam Zuid, nauwelijks een kilometer verwijderd van De Kuip. De reis langs door de ME leeg gehouden Rotterdamse perrons was tot dan toe rustig verlopen, maar nu steeds meer Feyenoorders de ongebruikelijk lang stilstaande trein ontdekken ketsen toch opeens talloze stenen en flessen tegen en door de ramen van de trein. De Ajacieden kunnen geen kant op, en beginnen het treininterieur te slopen op zoek naar munitie om terug te kunnen gooien. Op Radio 1 is ondertussen te horen dat ‘in Rotterdam ernstige ongeregeldheden zijn uitgebroken toen Amsterdamse supporters het treinstel dat hen naar De Kuip vervoerde volledig vernielden’. De essentiële toevoeging dat dit dus pas gebeurt nadat de trein stil komt te staan ontbreekt in de verslaggeving.

De tweede trein is in afwachting van de eerste trein stil komen te staan in een weiland bij Nieuwerkerk aan den IJssel. Burgemeester Opstelten besluit de wedstrijd 15 minuten uit te stellen vanwege de problemen. Bij het stadion worden de Feyenoorders door de ME langzaam weggedreven van het spoor, en even later begint de Ajax-trein zowaar weer te rijden. 800 opgeladen Ajacieden vullen het perron en zetten koers naar het uitvak, maar worden in de bufferzone tussen het station en stadion tegengehouden door de ME.

De tweede trein die stilstaat in het weiland begint langzaam te rijden. Terug, naar Amsterdam. Burgemeester Opstelten heeft alle Ajax-supporters de toegang tot De Kuip geweigerd. Dit nieuws dringt ook langzaam door tot de 800 supporters die vlak buiten het uitvak in de brandende zon staan te wachten tot ze naar binnen mogen. Ze moeten hier blijven, terwijl de politie ondertussen een poging doet bussen of een nieuwe trein te regelen voor de terugreis. Zonder eten, drinken en wc maar mét radio’s wordt de wedstrijd gevolgd. De 1-0 is niet te missen, de 1-1 was zonder radio niet duidelijk geweest. Vlak na de 2-1, tien minuten voor tijd, komen er eindelijk vier stadsbussen naar het uitvak rijden. De ongelooflijk comeback van Ajax wordt gevierd op de Ring Rotterdam.

Blunders van Opstelten

Voor zo’n 300 Ajacieden kon ook na ruim twee uur nog geen vervoer worden geregeld. Zij staan na afloop van de wedstrijd nog altijd bij het uitvak, terwijl de toorn van een woedend leegstromende Kuip hen opwacht. De ME heeft de grootste moeite om de menigte weg te houden van het uitvak met feestende Ajacieden. Burgemeester Opstelten spreekt na afloop zijn afschuw uit over de rellen en zegt de daders hard te willen straffen. Hij kondigt een omvangrijk onderzoek aan dat moet uitwijzen wie hiervoor zullen moeten bloeden. Ook de berichtgeving van de media laat weinig ruimte voor nuance. Het onderzoek komt er, en wijst uit dat de problemen vooral te wijten waren aan fouten in de gebrekkige organisatie, slechte communicatie en voorbarige beslissingen van de burgemeester. Van Opstelten is nooit meer iets vernomen over die bewuste Klassieker in 2005. Wel is de VVD’er nog altijd een voorvechter van strengere regels en verdere inperking van de rechten en privacy van burgers, behalve natuurlijk als het VVD-vriendjes betreft.

Bij de volgende Klassieker op 5 februari 2006 wil Opstelten zich bewijzen en verliest hij de proportionaliteit van de maatregelen helemaal uit het oog. Als de sfeer na afloop enigszins grimmig wordt, wil de politie een viaduct vrij maken om de Ajax-supporters weg te voeren. De supporters die hier staan worden allemaal opgepakt, volgens de politie omdat ze niet gehoorzaamden weg te gaan. Geen van de supporters heeft echter een bevel hiertoe gehoord. De in totaal 800 supporters, waaronder vrouwen, kinderen en bejaarden, zitten urenlang te wachten op straat of in bussen, de handen afgekneld met plastic strips en zonder eten, drinken of wc. De Ombudsman veegt twee jaar later de vloer aan met de handelswijze van de politie, maar de arrogante Opstelten weigert zijn excuses aan te bieden. Hij is nog altijd van mening dat met het oppakken van 800 willekeurige supporters goed gehandeld is, ‘omdat er anders zeker rellen waren uitgebroken’. Wel geeft hij toe ‘lessen te trekken’ uit de kritiek over de barbaarse omstandigheden waarin de supporters werden opgevangen.

Ooit weer uitsupporters?

Ondertussen wordt morgen alweer de vierde Feyenoord-Ajax zonder uitpubliek gespeeld, terwijl de schuld van de ongeregeldheden in de afgelopen jaren toch voor een groot deel bij de autoriteiten zélf ligt. In het geval van Opstelten is het helemaal ironisch, omdat de falende bestuurder nog altijd op kruistocht is tegen voetbalsupporters. Inmiddels schijnen Ajax en Feyenoord weer te praten over de mogelijkheid om weer supporters toe te laten bij de onderlinge wedstrijden. Het is de vraag of men deze optie serieus wil bespreken. Het is natuurlijk wel lekker makkelijk, zo zonder uitsupporters. Hopelijk kunnen de autoriteiten ook eens kritisch naar hun eigen optreden kijken, in plaats van altijd direct naar de supporters te wijzen. Natuurlijk zijn de supporters schuldig aan de rellen die de Klassiekers in het verleden hebben omgeven, maar vaak ging het ook gewoon goed bij wedstrijden waar beide supportersgroepen aanwezig waren. Mocht er binnenkort weer een Klassieker met uitsupporters komen zal de spanning groot zijn, mede door de door de autoriteiten ingestelde jaren zonder uitsupporters. Toch ligt hier dan een grote verantwoordelijkheid voor de supportersgroepen zelf om te laten zien dat de Klassieker met uitsupporters gespeeld moet en kán worden.

De reconstructie van 17 april 2005 en 5 februari 2006 is gemaakt op basis van de verhalen van Gogme United, Menno Pot en Lunatic News.

Ook leuk om te lezen