CIV opent aanval op voetbalsupporters

Het Centraal Informatiepunt Voetbalvandalisme heeft vandaag het jaarverslag van het afgelopen seizoen 2011-2012 gepresenteerd. Reden voor sensationele media als het Algemeen Dagblad om schrikbarend schaamteloze interpretaties te maken van de statistieken die in het rapport worden opgevoerd. Waar de traditionele media hopeloos falen zal In de Hekken een poging wagen een realistischer beeld te schetsen, uiteraard wel vanuit een supportersperspectief. Analyse van een opvallend verslag.

Eerlijk is eerlijk, 2011-2012 was een jaar met enkele grote incidenten die velen nog op het netvlies staan. Veel meer dan in voorgaande seizoenen ging het een paar keer rond wedstrijden flink mis, soms zelfs ín het stadion. De bestorming van het Maasgebouw, rellen na FC Utrecht-FC Twente en NEC-Vitesse en tot slot de bijna ouderwetse rellen in het stadion bij Willem II-FC Den Bosch. Ondertussen was er nog het bizarre incident met ‘hooligan Wesley’ die het veld van de Arena bestormde om AZ-keeper Esteban aan te vallen. De plotselinge ‘zichtbaarheid’ van hooliganisme leidde er in mei 2012 toe dat PVV, CDA en PvdA een nota indienden om hooligans nog harder aan te pakken. ‘Het is overduidelijk dat er een breed gedeeld gevoel van maatschappelijke zorg bestaat als het gaat om de dreiging die uit gaat van de geweldsreputatie van voetbalvandalen en de terugkerende ongeregeldheden,’ ronkt het CIV in het eigen jaarverslag. Mede daarom was 2011-2012 ook het seizoen van de publiekelijke veroordeling van relschoppers op billboards in onder andere Rotterdam, Utrecht en Nijmegen.

KNVB: ‘CIV-rapport is ongenuanceerd’

Deze grote incidenten leiden echter de aandacht af van de werkelijke ontwikkeling die bijna iedere voetbalsupporter zal merken: het aantal incidenten en de ernstigheid ervan neemt nog ieder jaar af. Zelfs de KNVB erkent dit, en wierp het ‘ongenuanceerde’ CIV-rapport in de prullenbak. De meeste clubs hebben vorig seizoen geen enkel incident genoteerd, terwijl de meeste supporters er zelfs bij geregistreerde incidenten niets van meekrijgen. Het CIV spreekt in het rapport van 394 incidenten in het stadion en 345 buiten het stadion, totaal 739, veel hoger dan de afgelopen jaren. Deze 739 incidenten zouden bovendien plaats hebben gevonden bij 702 (!) verschillende wedstrijden in Nederland. Totaal zijn er vorig seizoen 778 wedstrijden gespeeld. Volgens het CIV is er dus bijna bij elke wedstrijd iets aan de hand, iets waar het AD gretig van heeft gemaakt dat het iedere week kleunen zou zijn. Toch geeft het CIV ook daar al toe dat ‘incidenten variëren van licht hinderlijk gedrag tot massale, hardnekkige vormen van agressie en geweld’. Los van de subjectiviteit van ‘hinderlijk’ dringt de vraag zich op wat dit dan precies inhoudt.

Bij dit soort statistieken is het verder natuurlijk de vraag of de opsporing, registratie en definitie van de ‘incidenten’ in de tussentijd niet veranderd is. De indruk van veel supporters is immers dat de politie tegenwoordig strenger optreedt dan voorheen, ieder wissewasje beboet en ook nog eens keurig in de statistieken opneemt. Want hoe kan het dat er bij 702 wedstrijden ‘incidenten’ worden gemeld terwijl niemand hier iets van heeft gemerkt? Gelukkig heeft het CIV de incidenten gecategoriseerd, waarbij meteen opvalt dat de nieuwe categorie ‘bekogeling’ aan een opmars bezig is. Geen incidenten in 2009, 3 in 2010, 33 in 2011 en liefst 51 in 2012. Kennelijk wordt ook het op het veld gooien van een biertje of aansteker tegenwoordig geregistreerd, in tegenstelling tot vroeger. Weer 50 incidenten erbij! Het CIV geeft het zelf ook toe.  ‘Tenslotte is ook in de afgelopen periode weer veel aandacht geweest voor het verbeteren van de registratie van incidenten in het VVS, wat de volledigheid en validiteit van de cijfers ten goede komt.’ Betere registratie, meer cijfers, ‘meer incidenten’, terwijl de definitie van ‘incident’ steeds breder wordt, tot we over een paar jaar zien hoeveel supporters binnensmonds hebben gevloekt bij een tegendoelpunt.

Vechtpartijen steeds onzichtbaarder

Het aantal incidenten in de overige categorieën blijft min of meer gelijk. De moderne categorie vuurwerk is koploper met 114, terwijl ook het non-incident spreekkoor goed scoort met 50. Bedreiging, brandstichting, mishandeling, vechtpartij en vernieling komen samen op ‘slechts’ 114, een stijging van 3 ten opzichte van vorig jaar. Categorie ‘anders’ neemt af tot 65. Tot zover de incidenten ín het stadion. Buiten het stadion stijgt vuurwerk elk jaar met zo’n twintig incidenten tot 102 nu, mogelijk ook te danken aan strenger ingrijpen. Bekogeling kent eenzelfde opmars tot 38. Er zijn 13 spreekkoren buiten het stadion geregistreerd. Curieus. Verder zijn er 105 geweldsincidenten (inclusief 10 bedreigingen) en 87 ‘overige’ incidenten, tot een totaal van 345. Het aantal geweldsdelicten buiten het stadion is met maar liefst 32 incidenten gestegen. Dit kan worden geïnterpreteerd als een zorgelijke ontwikkeling, maar kan ook worden uitgelegd als steeds intensievere politie-bemoeienis, zelfs bij afgesproken vechtpartijen op nachtelijke locaties ver buiten stadions en wedstrijden waar beide partijen lol aan beleven.

Het CIV constateert immers een toename in afgesproken vechtpartijen op locaties ver buiten het stadion en buiten de wedstrijd om. Zonder melding te maken van het feit dat dit het waterbedeffect is van de extreme maatregelen rond wedstrijden, vindt het CIV dit een zorgelijk probleem. Graag zou het CIV nog veel meer doen (lees: belastinggeld besteden) aan het opsporen en onmogelijk maken van vechtpartijtjes waar beide partijen juist van genieten en niemand last van heeft. Een goed voorbeeld hiervan is het incident dat het CIV beschrijft: ‘In de avond voorafgaand aan de wedstrijd heeft een confrontatie plaatsgevonden in Blerick tussen circa twintig VVV-supporters en circa twintig Helmond Sport-supporters. Deze confrontatie is van te voren afgesproken. Men spreekt af om met gelijke aantallen te vechten, geen wapens mee te nemen en van mensen af te blijven als ze op de grond komen te liggen.
Toen de politie ter plaatse kwam, waren er geen supporters meer te zien. Er hingen ook geen camera’s in de buurt voor eventuele beelden. Na de vechtpartij zijn beide supportersgroepen met elkaar een biertje gaan drinken in een kroeg, zo is later vernomen.’

Statistische trucs

Het CIV beschrijft in het rapport 38 incidenten wat nauwkeuriger. Dat zijn er dus al een stuk minder dan de 702 die eerder werden genoemd. Van deze 38 incidenten spelen zich er slechts 3 in het stadion af, terwijl 27 incidenten buiten het stadion plaatsvinden. 8 incidenten vinden zelfs plaats buiten de wedstrijddag.

Het aantal aanhoudingen steeg afgelopen seizoen met 40% tot 908, zoals het CIV zelf ook al meldt vooral door de buitensporige opsporingsmethoden en de grote incidenten die veel aanhoudingen opleverden. In 2009 waren er echter nog 1900 aanhoudingen. Dit is de eerste trendbreuk in een sindsdien fors dalende lijn. Vorig jaar schreef het CIV nog een veel realistischer en milder jaarverslag, waarin de daling van het aantal incidenten ook werd gemeld.

Opvallend is verder dat het CIV melding maakt van een daling van het aantal bus-, auto- en treincombi’s van 65% in 2010 naar 45% nu. De absolute aantallen laten echter zien dat er in 2010 357 combi’s waren, terwijl er nu nog altijd 349 zijn. Een daling van 8, waarmee het aantal combi’s feitelijk gelijk is gebleven.

Uitsupporters Centraal

Positief is dat het rapport Uitsupporters Centraal genoemd wordt in de aanbevelingen. ‘Het belang van dit onderzoek is dat naast aanbevelingen aan de BVO’s met betrekking tot goed gastheerschap, we ook meer zicht krijgen op factoren die de gemoedstoestand van uitsupporters beïnvloeden. Uit meerdere onderzoeken blijkt namelijk dat maatregelen, bejegening, procedures en dergelijke die onwelgevallig zijn bij supporters leiden tot gedragsreacties en negatieve attitudes richting de veiligheidsorganisatie. Supporters die ervaren bij voorbaat als ‘hooligan’ te worden behandeld hebben de neiging meer solidair te zijn aan hun harde kern, tot zelfs actieve steunverlening aan eventueel wangedrag.’ Helaas is er in de Nederlandse stadions zowel qua combi’s als qua inrichting van het uitvak sinds het rapport nog niets verbeterd.

Meer mensen harder straffen met minder bewijs

Zorgelijke ontwikkelingen zijn er te zien in de politiek. Minister Opstelten gaat deze week weer werk maken van het kennelijk grootste probleem van het moment. Stadionverboden moeten langer, zwaarder en omvattender worden dan tegenwoordig. Kamerlid Lilian Helder van de Partij voor de Vrijheid (?) wil bovendien dat ‘elke deelnemer uit de groep de gevolgen van zijn agressieve gedrag zal ondervinden en mee moet boeten voor de aangerichte schade.’ Dat klinkt natuurlijk in theorie hartstikke goed, als je nog nooit als (uit)supporter naar een wedstrijd bent geweest. Helder weet niet dat ‘een groep’ toevallig kan ontstaan, dat mensen misschien niet vrijwillig in die groep lopen, dat de groep soms uit alle uitsupporters bestaat, inclusief kidsclubs en Sultana-supporters die met de buscombi zijn gekomen. ‘Een dergelijke groepsaansprakelijkheid verlicht de bewijslast aanzienlijk,’ juicht het CIV ook nog eens.

Ook probeert het CIV supporters tegen elkaar uit te spelen. Behalve dan degenen die per ongeluk in een groep belanden, want die zijn zelf al de lul. ‘De boodschap “je was erbij dus je bent erbij” en de mogelijke pakkans dient duidelijk door te klinken, evenals het gegeven dat schade zo veel als mogelijk op daders zal worden verhaald. De “echte” supporters dienen gestimuleerd te worden om Meld Misdaad Anoniem te bellen of anderszins te helpen de pakkans van relschoppers te vergroten.’

Mocht het in het rapport nog niet duidelijk zijn geworden gooit het CIV er in de conclusie nog een schepje bovenop om het eigen bestaansrecht te rechtvaardigen. ‘Het imago van “baldadigheid van wat voetbalvandaaltjes” dient te worden opgewaardeerd naar het kaliber voetbalmisdadigers om zo deze problematiek de status te geven die het verdient.’ Verder is het CIV voor ondermijning van de rechtsstaat door partijdige rechters aan te stellen. ‘Voorts verdient het aanbeveling dat zaken zo veel mogelijk bij ‘vaste’ rechters worden aangebracht.’

Het CIV besluit hiermee het tot op heden meest schaamteloze, discriminerende en wanhopige rapport sinds haar bestaan. Wat het CIV eerder over uitsupporters dacht die geconfronteerd worden met absurde, onrechtvaardige maatregelen kan ook gebeuren met supporters die het CIV-rapport lezen. Zoveel kulargumenten, uit het verband gerukte aannames, onterechte conclusies en extreem-rechtse argumenten in één rapport proppen is een tot op heden ongeëvenaarde prestatie. Voetbal moet weer een feest worden voor iedereen, zegt het CIV. ‘Normalisering’. Woorden die in de praktijk tot dusver weinig waard blijken, en waar in dit rapport ook weer helemaal niets van blijkt. Integendeel. Iedere supporter is vogelvrij. Het voetbalfeest van het CIV is een voetbalcompetitie zonder voetbalsupporters. Wij zullen ervoor strijden dat dit nooit realiteit zal worden.

Ook leuk om te lezen