Advocaten en politici kritisch over politieoptreden Heerenveen

De politie ging te ver door zondagochtend zo’n honderd Feyenoord-supporters, die op weg waren naar de uitwedstrijd tegen SC Heerenveen, te fotograferen. Dat zeggen advocaten, politici en supportersvertegenwoordigers. “Je zit als goedwillende supporter zo in een soort hooliganvolgsysteem.”

Zondagochtend waren zo’n honderd supporters van Feyenoord met een speciale partybus onderweg naar Heerenveen voor de uitwedstrijd tegen de lokale SC. Op de A6 nabij Oosterzee werd de bus onder zware politiebegeleiding van de snelweg gehaald. Negen politiebusjes, waaronder een arrestatiebus, stonden de Feyenoorders op te wachten. Eén voor één werden ze uit de bus gehaald, gefouilleerd, geïdentificeerd en op de foto gezet. De politie fotografeerde van iedere fan het gezicht en een identiteitsbewijs. “Voor je het weet zit je als goedwillende supporter in een soort hooliganvolgsysteem”, vertelt Tweede Kamerlid Tjeerd van Dekken (PvdA). “Dat kan nogal nadelig zijn voor je carrière.” Van Dekken zet zich al lange tijd in voor een normalere voetbalbeleving en keurt de praktijken af. “Je moet uitermate terughoudend zijn met het fotograferen van welwillende supporters. Er zijn andere mogelijkheden. Dit is in de kern een aantasting van de privacy.”

20131208_112601

Grenzen van de wet opgezocht

Er is twijfel of het politieoptreden binnen de grenzen van de wet was. Dirk Poot is als voorman van de Piratenpartij gespecialiseerd in privacy. “Het klinkt als een raar verhaal”, zegt hij. “Bij een verdenking van een persoon mogen inlichtingendiensten de privacy behoorlijk inperken. Bij een groep is het een ander verhaal. Daarvoor heeft de inlichtingendienst de toestemming van de minister (Opstelten, red.) nodig en het lijkt me niet dat de politie daarvoor meer bevoegdheden heeft dan de inlichtingendienst.” Poot snapt de zorg van Van Dekken. “Ik kan me niet voorstellen op welke grond ze dat hebben gedaan. Je mag niet zomaar een fotobestand maken van een hele groep, dat is compleet verboden.”

Ook advocaten zijn kritisch op het politieoptreden. “Ik denk dat het onrechtmatig is”, zegt ‘voetbaladvocaat’ Christiaan Visser. Volgens hem is documentatie in twee situaties toegestaan: bij een arrestatie of in een grootschalig onderzoek. “Beide waren niet aan de orde”, aldus Visser. De Rotterdamse advocaat Frank van Ardenne stelt dat het ver ging, maar wel mocht: “In het kader van het handhaven van de openbare orde mag de politie zoiets doen.” Visser is het hiermee oneens. “Voor de openbare orde mag je bijvoorbeeld op een plein een camera ophangen en foto’s maken, maar niet op deze manier.” Ook Van Ardenne geeft een kanttekening. “Als er geen verdenking van een strafbaar feit is, moet er echter wel een redelijke aanleiding voor zijn.”

Duidelijke aanleiding ontbrak

Een duidelijke reden en aanleiding lijkt te ontbreken. Aanwezige supporters melden dat sommige ME’ers het over een noodverordening hadden. Navraag bij de gemeente Heerenveen leert echter dat een dergelijke verordening, die de politie meer macht geeft supporters te controleren en aan te pakken, niet van kracht was. Daarnaast werd gesuggereerd dat het afsteken van vuurwerk, eerder die dag op een parkeerplaats, een aanleiding zou kunnen zijn. De politiebusjes werden echter voor die actie al gesignaleerd op de betreffende plaats. “Bovendien is dat een veel te licht vergrijp om een hele bus zich te laten identificeren”, zegt Poot. “Dat kan de reden niet zijn.” Wat de aanleiding wel was, is nog steeds onduidelijk. De politie Noord-Nederland kon maandag en dinsdag nog geen antwoord geven op die vraag.
“Hoe langer ze wachten met een verklaring, hoe minder geloofwaardig die wordt”, zegt Poot.

Nationale Ombudsman kritisch op fotograferen supporters

Ook de Nationale Ombudsman Alex Brenninkmeijer is kritisch op het fotograferen van supporters. In 2011 concludeerde hij in een rapport dat het in principe toegestaan is om supporters te fotograferen, maar wel op basis van een duidelijke aanleiding. Bovendien moet er kritisch gekeken worden naar wie er gefotografeerd worden; er moet een duidelijke doelgroep zijn. “Bijvoorbeeld leden van de harde kern of mensen die eerder voor overlast hebben gezorgd”, zegt Van Ardenne. Tevens mogen foto’s niet zomaar opgeslagen en geanalyseerd worden. “De vraag is wat de politie nu met de gegevens gaat doen”, aldus Van Ardenne. “Er zijn grenzen aan wat er met die informatie gedaan mag worden”. Ombudsman Brenninkmeijer was al eerder kritisch in soortgelijke situaties. In 2009 vond een incident plaats in Arnhem, waar supporters van NAC Breda zonder duidelijke aanleiding of verdenking op de foto moesten. Benninkmeijer veroordeelde het fotograferen van supporters en noemde het een “inbreuk op privacy”. Twee jaar later sprak hij zich uit over het willekeurig fotograferen van wedstrijdbezoekers van Feyenoord door de politie. Wanneer ook een ID-kaart wordt gefotografeerd, zoals zondag gebeurde, vindt de Ombudsman dat ‘een grens overschreden wordt’.  “Mede op basis daarvan denk ik dat het allemaal niet had gemogen”, aldus Visser. “Een nieuwe klacht zou kansrijk zijn. Het is blijkbaar een herhaling van zetten.”

Supporters

Ook vanuit supporters is er kritiek op de politie. Ron Dissel, voorzitter van supportersvereniging Vereeniging De Feijenoorder, hekelt het politieoptreden: “de sfeer in de bus was goed, er was geen agressie. Dat de ME supporters dan toch als criminelen behandelde, is onnodig en ik vraag me af of het zomaar mag. Het is niet de eerste keer dat supporters zo behandeld worden. Dit moet stoppen.”

Jannes van Roermund

Jannes van Roermund

Jannes van Roermund is fan van NAC. Hij werd journalist vanwege voetbal en leerde dat er meer was. Gelukkig bleef de passie. Voor In de Hekken schrijft hij over politiegeweld, de KNVB en de farce Qatar. "Ronaldo en Messi zullen schitteren op een massagraf."

Ook leuk om te lezen