Dat ze op de Balkan een goed feestje kunnen vieren liet Torcida 10 jaar geleden zien. De beelden van het 100-jarig bestaan van Hajduk Split gingen de hele wereld over. Langs de gehele Dalmatische kust werd het groots met pyro gevierd, waarbij Split met honderden lichtkogels volledig rood kleurde. Nu de beurt aan FK Željezničar en Manijaci, de harde kern van de Blauwen. Tot het allerlaatste moment wisten ze het geheim te houden. Het kleine tipje van de sluier beloofde een fenomenaal weekend. Het werd méér dan een fenomenaal weekend, FK Željezničar 100 jaar!

In de jaren voordat de club werd opgericht, was voetbal in Sarajevo al ongekend populair. Vanuit alle windstreken uit Europa werd het spelletje naar Bosnië gebracht. Echter was het clubvoetbal er vooral nog voor de elite verbonden aan een bepaalde afkomst, zoals de Serven of de Kroaten. Er was één club voor de arbeiders, genaamd Hajduk. Echter kon die club geen stand houden.

FK Željezničar opgericht

Desondanks groeide het verlangen binnen de arbeidersklasse om een prominentere rol binnen de voetbalwereld te krijgen. Diverse groepen starten hun eigen voetbalclubs, die vooral informele potjes tegen elkaar speelden. Eén van die groepen had echter een grotere ambitie. Enkele jonge spoorwegmedewerkers wilden een nieuwe club die het op kon gaan nemen tegen de al bestaande clubs. Zij kregen steun van enkele jonge arbeiders. Dit initiatief kreeg vorm in de herfst van 1920. Omdat de winter in aantocht was, moesten de plannen wachten tot in de volgende lente.

De oprichters leefden voor de spoorwegen. En dus moest dat hoe dan ook terugkomen in de naam van de nieuwe club. Er moesten echter eerst een aantal obstakels overwonnen worden. In de lente wisten ze een bal aan te schaffen, maar ze hadden nog geen eigen veld om op te spelen. Dit werd uiteindelijk gevonden op een militair terrein genaamd Čengić Vila. De eerste oefenwedstrijden worden hier gespeeld. Om een officiële club te kunnen worden, moesten ze zich aanmelden bij de voetbalfederatie. Die stonden alleen niet te springen om een nieuwe club.

FK Željezničar 100 jaar - In de Hekken - Manijaci

Eerste officiële wedstrijd

Omdat de nieuwe club niet gebonden was aan een bepaalde afkomst, was de voetbalfederatie bang dat ze een te grote concurrent zouden worden voor de elite. Deze ploeg had namelijk een veel grotere achterban aan mensen om een team uit te formeren. Meer keus kon wel eens meer kwaliteit betekenen. De richtlijnen voor toelating waren geen enkel probleem voor de spoorwegmedewerkers. In juni 1921 volgde dan ook de officiële aanmelding bij de voetbalfederatie. Maar door hen werden plots extra eisen gesteld, gevoed door de angst.

De mannen lieten zich echter niet uit het veld slaan. Op 30 juli 1921 werd Željeznički športski klub Sarajevo een feit. De voetbalfederatie eiste echter wel dat de club bewees twee wedstrijden te kunnen organiseren zonder incidenten. Op 17 september 1921 speelden ze tegen SAŠK, toen de beste club van Bosnië. Ze kregen met 1-5 aan de broek, maar dat mocht niet baten. De eerste officiële wedstrijd was goed verlopen. Een dag later was Sarajevo SC de tegenstander. Ook die wedstrijd ging verloren. Het werd 2-1.

Ook de tweede wedstrijd verliep zonder incidenten. Zo voldeed de club ook aan de extra voorwaarden. Op maandag 19 september 1921 werd FK Željezničar een officiële club, waarmee die datum gezien wordt als de officiële oprichtingsdatum. De club kon beginnen in de Tweede Klasse.

Topclub in Bosnië

In het Joegoslavische tijdperk was FK Željezničar al geen kleine club, al waren grootmachten als Rode Ster, Partizan, Dinamo Zagreb en Hajduk Split de toonaangevende clubs. Toen Zeljo in de jaren 60 terugkeerde op het hoogste niveau eindigden ze met regelmaat in de top 5. In 1972 kwam de absolute beloning met het behalen van het Joegoslavisch landskampioenschap.

Na de onafhankelijk van Bosnië startte de nationale voetbalcompetitie in 1994. Sindsdien wist FK Željezničar zesmaal die landstitel te pakken en even zo vaak de beker. Het laatste kampioenschap dateert echter al weer uit 2013, ook omdat de concurrentie bovenin enorm is.

Sociale voetbalclub

FK Željezničar of kortweg Zeljo, is vanaf de oprichting een hele sociale voetbalclub geweest. Ongeacht je afkomst was je hoe dan ook welkom. Ook zette de club zich maatschappelijk in om mensen te helpen. Iets wat tot op de dag van vandaag nog altijd zo is en wij ook zelf ervaren hebben. De gastvrijheid en behulpzaamheid is heel groot. Ze zijn ontzettend trots als mensen van buitenaf interesse hebben in hun club.

Ook de harde kern is veelvuldig actief op sociaal gebied. Zo zamelden The Maniacs geld in om de ouderen financieel bij te staan. Ook hebben ze een inzameling gehouden voor de zorg van gehandicapten. Ook tijdens het 100-jarig bestaan was die sociale betrokkenheid ook goed te zien. Jong en oud, man en vrouw, iedereen deed mee om de club te eren.

Corteo jubileumwedstrijd

Bij de FK Željezničar hadden ze graag weer tegen Inter Milan gespeeld, net als 50 jaar geleden. Helaas gooide zowel Corona als de competitieplanning roet in het eten. Desondanks viel 19 september 2021 precies op een zondag, wat een weekend vol feest kon gaan betekenen, te beginnen met de thuiswedstrijd tegen Velez Mostar op zaterdag. Al uren voor de wedstrijd verzamelden de supporters zich in die wijk Grbavica, de thuisbasis van Zeljo. Met het nodige bier begon het feestje goed.

Zo’n twee uur voor de wedstrijd verzamelden The Maniacs zich op de plek waar ooit het eerste voetbalveld van de club lag. Vanaf daar startte de corteo richting stadion. Vooraf was de oproep “dress smart” gedaan. Kortom, ga netjes gekleed. Dat was niet aan dovemansoren gericht. Stuk voor stuk strak gekleed, sommigen zelfs in een driedelig kostuum. Honderden bij elkaar, misschien zelfs meer dan 1000 man. Een lang lint aan mensen al zingend en feestend richting het stadion. Natuurlijk met her en der pyro.

Uitslag onbelangrijk – FK Željezničar 100 jaar

Hoewel je een jubileumwedstrijd altijd wilt winnen, ligt de prioriteit bij het feestvieren. En dat was tegen Velez ook wel te merken. De kwaliteit van het Bosnische voetbal is doorgaans al niet hoogstaand, vandaag was het erg bedroevend. Er waren maar weinig kansen te noteren. Wat er allemaal rond het veld gebeurde, was echter fenomenaal.

Voorafgaand aan de wedstrijd een sfeeractie door het hele stadion. De ene tribune kleurde blauw door ballonnen, de lange zijde volledig wit met ballonnen. Tussendoor talloze sjaals. Op de zuidtribune van The Maniacs een tribunevullend doek met daarop de clubnaam gevolgd door blauwe en zwarte rookpotten. Tijdens de wedstrijd met regelmaat pyro op diverse plekken in het stadion. Bij aanvang van de tweede helft wederom flinke rookpotten op de zuidtribune en als klapper halverwege de tweede helft grootschalige pyro op drie tribunes.

Vanaf de zuidtribune werd de ploeg ook meer dan 90 minuten luidkeels vocaal gesteund, waarbij regelmatig de andere tribunes aanhaakten. Een ongekend lekkere sfeer die regelmatig voor kippenvel zorgde, zeker langs het veld. De kers op de taart had een kleine 10 minuten voor tijd kunnen vallen. De toegekende penalty werd echter huizenhoog overgeschoten door de spits. Zo eindigde de wedstrijd in 0-0.

Sarajevo in vuur en vlam

De wedstrijd was pas de eerste fase van de festiviteiten. Die avond stond deel twee op het programma. Supporters verzamelden zich massaal bij het centraal station van Sarajevo. De harde kern had rekening gehouden met honderden mensen, maar het werden er uiteindelijk heel veel meer. Dit zorgde nogal voor een logistieke uitdaging, maar het resultaat mocht er zijn.

Vanaf het perron zorgden de supporters aan beide kanten van het spoor voor een haag van mensen over een lengte van een paar kilometer. Allemaal met één of twee rode fakkels in de hand. Zodra de oude locomotief gaat rijden, worden fakkels afgestoken. Om er middenin te staan was al fantastisch, maar de beelden vanuit de lucht zijn gewoon kicken.

Toen moest de grote klapper op de 19e nog komen. Supporters verzamelden zich iets voor 9 uur ‘s avonds door de gehele stad. Wij mochten het geheel aanschouwen vanaf de hoogste toren in de stad en vanaf het gele fort. Zo hadden we een geweldig uitzicht. Om klokslag 9 uur ging er massaal groot vuurwerk de lucht in met de nodige fakkels op diverse plekken. Zoveel vuurwerk dat het leek op de gemiddelde oudjaarsnacht. Sarajevo werd door The Maniacs minutenlang in vuur en vlam gezet.

Een ervaring die je nooit meer in je leven zal meemaken. Iets wat verdomd lastig is om met een pen te beschrijven. De beelden terugkijken, zorgt weer voor huizenhoog kippenvel. We mochten er niet alleen bij zijn, we waren er onderdeel van!

Lees ook: FK Željezničar – wanneer je hart blauw kleurt

De Twaalfde Man
Pure passie! Liefhebber van het spelletje en dan vooral wat er rond het voetbalveld gebeurd. Vertoeft het liefst tussen de fanatiekelingen voor de ultieme belevenis om daarnaast de passie op de gevoelige plaat vast te kunnen leggen. Gek van authentieke voetbalcultuur, oude stadions en heeft een zwak voor de Balkan. Heeft als doel om voetbal in alle Europese landen te hebben gekeken. Is te volgen op zijn eigen Facebook pagina. Schreef in 2019 het boek Derby Days, met 26 verhalen rond Europese derby's aangevuld met een scala aan eigen fotomateriaal.

Ook leuk om te lezen

Reageren is niet mogelijk.