26 jaar na de ramp op Valley Parade

Bradford, zaterdag 11 mei 1985. Bradford City FC is kampioen geworden van de Third Division, in de tijd dat de derde divisie ook gewoon het derde niveau was. Op de laatste dag van het seizoen speelt de club thuis tegen Lincoln City. Het stadion is volgepakt met 11.000 mensen die gekomen zijn om het kampioenschap te vieren. De sfeer is uitgelaten. De supporters zingen zich de longen uit hun lijf voor hun elftal. Fans met sjaals in claret and amber staan schouder aan schouder op de terraces.

Opeens beginnen mensen vanaf de hoofdtribune het veld op de klimmen, en stijgt rook op uit het achterste gedeelte van de tribune. Even later zijn de eerste vlammen te zien. De wedstrijd wordt vrijwel direct stilgelegd, en steeds meer supporters banen zich een weg naar het veilige veld.

Het vuur grijpt razendsnel om zich op houten hoofdtribune, waar sinds de bouw in 1908 weinig aan veranderd is. Binnen vijf minuten staat de complete tribune in lichterlaaie, en staat het veld stampvol supporters. De sfeer is eerst nog jolig, maar al snel wordt duidelijk dat daar geen reden toe is. Bij de tribune worden mensen weggesleept. Sommigen staan in brand, of hebben nauwelijks nog kleren om hun lijf. Brandende dakdelen beginnen naar beneden te vallen. Zelfs op het veld is de hitte bijna ondraaglijk. De sirenes worden in de verte hoorbaar als het vuur de tribune reeds heeft verzwolgen.

56 mensen komen om in één van de grootste stadionrampen die Europa ooit heeft gekend. 256 mensen raken gewond. Onder de doden vooral mensen van boven de zeventig en onder de twintig jaar. Zij konden zich niet op tijd bevrijden uit het inferno dat razendsnel groter werd. Onder de doden ook twee Lincoln-supporters. De Stacey West-tribune van Sincil Bank is vernoemd naar Jim West en Bill Stacey. In Bradford worden de omgekomen supporters nog ieder jaar op 11 mei herdacht bij een monument in het stadscentrum.

De oorzaak van de brand is, net als bij Hillsborough, voornamelijk te wijten aan nalatigheid van de club en de autoriteiten. Onder de houten tribune had zich jarenlang vuil opgehoopt, dat nooit was weggehaald. De achteloos weggegooide sigaret die uiteindelijk leidde tot de brand bracht de tijdbom tot ontploffen. In de resten van de afgebrande tribune vond men onder meer een exemplaar van de Bradford Telegraph van 4 november 1968 en een pakje nootjes voor 6 ‘pennies’, een munt die in 1971 werd afgeschaft.

Bovendien bleken nooddeuren op slot te zitten of geblokkeerd te worden, waardoor mensen als ratten in de val zaten. Ook bezat de club niet de benodigde, actuele veiligheidspapieren. Al twee maal was de club gewezen op het potentiële gevaar van de houten tribune en het afval eronder, maar de club had het altijd te veel gedoe gevonden om het op te ruimen, aangezien de hele tribune ongeveer zou moeten worden afgebroken om bij het afval te kunnen.

Ironisch genoeg stond er voor de woensdag na de ramp – eindelijk – een afspraak gepland met de gemeente over de veiligheid van het stadion, omdat het stadion volgend seizoen aan de voorwaarden van de Second Division moest voldoen. Nog ironischer: de maandag na de ramp zou de ondergrond van de houten tribune worden vervangen door beton. Het kwam de laat voor de 56 supporters die het leven lieten in een ramp die nooit de bekendheid van Hillsborough of Heizel heeft gekregen.

Hieronder nog een filmpje dat de bizarre snelheid laat zien waarmee de feestelijke middag omslaat in een ramp:

Ook leuk om te lezen